De reactie
Kaliumpermanganaat (KMnO₄) + zwavelzuur (H₂SO₄) → mangaan(VII)-oxide (Mn₂O₇), ook mangaan-heptoxide genoemd. Een extreem vluchtige, explosieve stof met weinig industriële toepassing (EPA).
Identificatie
| Stof | Synoniemen | Formule | Uiterlijk |
|---|
| Kaliumpermanganaat | Permangaanzuur kaliumzout, Condy's kristallen | KMnO₄ | Donkerpaarse kristallen, wateroplosbaar → paarse oplossing |
| Zwavelzuur | Olie van vitriol, Babcock's zuur | H₂SO₄ | Kleurloze, viskeuze vloeistof, sterk exotherm bij verdunning |
| Mangaan-heptoxide | Mangaan(VII)-oxide | Mn₂O₇ | Donkergroene vloeistof met paarse damp; droogt uit tot donkerrode kristallen |
Toepassingen van de uitgangsstoffen
- KMnO₄: afvalwaterbehandeling, drinkwaterontsmetting (smaak/geur/algen), niet sterke desinfectant (EPA).
- H₂SO₄: kunstmest (superfosfaat), kleurstoffen, verf, kunststoffen, rubber.
- Mn₂O₇: zelden gebruikt – te instabiel.
Reactiegevaren
- Extreem exotherm, spontane ontbranding/explosie bij contact met organisch materiaal (hout, papier, olie, kleding).
- Paarse damp is giftig (mangaanrook).
- Reageert hevig met water → explosie (nooit water gebruiken bij lek!).
Persoonlijke bescherming (noodzakelijk)
- Beschermingsbril (volgezichtschild bij groot risico)
- Chemische handschoenen (nitril/neopreen, geen latex)
- Labjas/schort, gesloten kleding
- Goed geventileerde ruimte / rookkast
- Eerste hulp & oogdouche direct beschikbaar
Opslag & afval
- KMnO₄: koel, droog, gescheiden van brandbare stoffen (hout, papier, olie). Morsen: natte stofzuiger (geen stofopwaaiing).
- H₂SO₄: koel, droog, buiten direct zonlicht, opgevangen bak.
- Mn₂O₇: niet opslaan. Bij lek: vacuüm (geen water!). Explosiongevaar bij watercontact.
Eerste hulp bij contact
- Direct spoelen met grote hoeveelheden water (≥ 15 min) – ook ogen.
- Besmette kleding direct uittrekken.
- Medische hulp: brandwonden, inademing, oogcontact → altijd arts/SEH.
Conclusie
Deze combinatie is alleen voor gespecialiseerd laboratoria met volledige veiligheidsfaciliteiten. Thuis, in scholen of kleine labo's: nooit uitvoeren. De risico's (explosie, giftige damp, zure brandwonden, chronische neurotoxiciteit KMnO₄, carcinogeniciteit H₂SO₄) wegen niet op tegen de minimale toepassingswaarde van Mn₂O₇.
