De menstruatiecyclus en hormonen

Een regelmatige cyclus (gem. 28 dagen) wijst op hormonale balans. De eerste helft: oestrogeen stijgt → opbouw baarmoederslijmvlies, botdichtheid, spierbehoud. Halverwege: eisprong. Tweede helft: progesteron dominant → voorbereiding op mogelijke zwangerschap. Beide hormonen zijn essentieel voor botten, hart, humeur, metabolisme.

Negatief effect: Amenorroe door overtraining

Te intense training + ontoereikende voeding + ontoereikende rust → hypothalamische amenorroe. De hypofyse stopt met LH/FSH uitscheiden → geen eisprong → laag oestrogeen/progesteron. Gevolgen (onderzoek dr. Anne Hoch, Medical College of Wisconsin):

• Osteoporose / stressfracturen (botverlies).
• Cardiovasculaire risico's (endotheldysfunctie, verhoogde LDL).
• Vruchtbaarheidsproblemen.

Amenorroe is niet normaal, ook niet bij topatleten. Het vereist medische evaluatie en aanpassing trainingsbelasting/voeding.

Positief effect: Beweging tegen PMS

Aërobe beweging (wandelen, hardlopen, fietsen, zwemmen) ≥30 minuten, meeste dagen van de week, kan PMS-symptomen significant verlichten:

• Minder depressie, irritabiliteit, angst.
• Minder opgevuld gevoel, hoofdpijn, vermoeidheid.
• Verbeterde zelfbeeld en stressweerbaarheid.

Mogelijk mechanisme: endorfinevrijstelling, verbeterde bloedcirculatie, regulatie neurotransmitters (serotonine, dopamine).

Balans vinden: richtlijnen

• Luister naar uw lichaam: rustdagen zijn trainingsdagen.
• Eet voldoende: energie-inname = energie-uitgave + basaal metabolisme.
• Vetpercentage: te laag (<17-20%) → amenorroe risico.
• Cyclus tracken: apps, temperatuurmethode, kalender.
• Bij afwijkingen: huisarts / sportarts / gynaecoloog raadplegen.

Beweging is gezond, maar als het de cyclus verstopt, is de balans verloren. Herstel die balans voor duurzame prestaties én gezondheid.