Het humaan papillomavirus (HPV) telt >100 typen. Sommige veroorzaken wratten op de oogleden – meestal platte wratten (vlak, glad, in groepen) en filiforme wratten (draadvormig, uitstekend). Kinderen vaker platte wratten, volwassenen vaker filiforme. Meestal pijnloos, puur cosmetisch, maar besmettelijk en kunnen uitbreiden.

Hoe besmetting gebeurt

• Direct contact met wrat (vingers → oog).
• Indirect via handdoeken, washandjes, make-up.
• Auto-inoculatie: wrat elders aanraken → oog aanraken.

Voorkomen: Handen wassen, geen wratten knijpen/prikken, eigen make-up/handsdoeken.

Behandeling: van thuis tot arts

Zelfzorg (weken-maanden, niet gegarandeerd)

• Occlusietherapie (duct tape): Plak duct tape 6 dagen op wrat, 1 dag af, herhaal. Effectief bij ~80% na 2 maanden. Op ooglied: lastig, irritatiegevoelig.
• Azijn/olieën: Azijn, theeboomolie, paardebloem – anekdotisch, weinig bewijs.

Zelfzorgproducten (apotheek)

• Salicylzuur (15-40%): Verbrandt wrat laagje voor laagje. LET OP: Oogomgeving = gevoelig. Alleen producten specifiek voor oogleden gebruiken. Normale producten kunnen oog schaden.
• Bevriezen (vloeibare stikstof/CO₂): Thuis-kits minder krachtig dan arts.

Arts/dermatoloog (effectiefst)

• Bevriezen (cryotherapie): Vloeibare stikstof (-196°C). Pijnlijk, mogelijk blaar, littekenrisico.
• Verbranden (elektrocauterisatie/laser): CO₂-laser of diathermie. Precies, minder bloeding. Laser bij ooglied: oogbescherming verplicht.
• Immunotherapie: Injectie met Candida-antigeen of interferons → immuunsysteem aanval op HPV.
• Chirurgisch uitsnijden: Bij grote/dermate wratten.

Wanneer naar de huisarts?

• Wrat bloedt/spontaan onttrekt zonder oorzaak
• Kleurverandering, snelle groei, pijn
• Wrat op oogrand (randje) – risico op oogschade
• Immuungecompromitteerd
• Twijfel over diagnose (basalcelcarcinoom kan op wrat lijken!)

HPV-wratten op oogleden zijn goed behandelbaar. Kies de veilige route: arts/dermatoloog, zeker bij oogomgeving. Thuisbehandeling draagt risico's voor je gezicht en zicht.