Insectenbeten zijn ongemakkelijk, maar de dader te identificeren helpt bij behandeling en preventie. Muggen, tekenen en vlooien hebben elk een eigen 'handtekening'.

Muggenbeet

• Uiterlijk: Enkele, rode, opgewonden bult (papula), 2–10 mm, centrale punt
• Verdeling: Willekeurig op alle blootgestelde huid
• Jeuk: Intens, direct, uren tot dagen
• Tijdstip: Voornamelijk dageraad/schemerung (Culex, Anopheles), overdag (Aedes/tijgermug)
• Risico: Ziekteoverdracht (malaria, dengue, zika, West-Nile, chikungunya)

Vlooienbeet

• Uiterlijk: Kleine rode puntjes met rode aureool, vaak in groepen/rijen van 3–4 ('breakfast, lunch, dinner')
• Locatie: Onderbenen, enkels, taille, polsen – waar kleding strak zit
• Jeuk: Heftig, direct
• Bron: Huisdieren, tapijt, bedding. Vlooien springen, vliegen niet

Tekenbeet

• Uiterlijk: Rode vlek/rondje, vaak met centrale donkere punt (teken zelf zichtbaar als volgezogen)
• Locatie: Warme, vochtige plooien: lies, oksels, achter knieën, haren, oor, navel
• Jeuk: Vaak geen of mild – teken injecteert anesthetica
• Ontwikkeling: Erythema migrans (rode ring die uitstrekt) = teken van Lyme – direct huisarts
• Verwijderen: Tekenhaak/pincet, zo dicht bij huid mogelijk, rechtop uittrekken, niet draaien/knijpen. Desinfecteren. Noteren datum/locatie.

Vergelijkingstabel

Kenmerk	Mug	Vlooi	Teken
Patroon	Enkel, willekeurig	Groepen/rijen	Enkel, vaste plek
Locatie	Overal bloot	Benedenlichaam, kledingrand	Plooi, warm, verborgen
Jeuk	Intens, vertraagd	Direct, heftig	Mild/afwezig
Ziekterisico	Virussen, parasieten	Pest (zeldzaam), bandworm	Lyme, encefalitis, babesiose

Behandeling

• Mug/vlooi: Koelen, antihistamine crème/gel, oraal antihistamine, menthol, calamine
• Teken: Verwijderen, 30 dagen monitoren op rode ring/klachten, bij twijfel arts
• Voorkoming: DEET/icaridine/picaridine (mug), permethrine kleding (teken), huisdierbehandeling (vlooi)

Foto's maken van beten helpt de arts bij diagnose. Bij twijfel: altijd laten zien.