Een vlindernaald (butterfly needle, winged infusion set) is een korte, dunne naald met twee flexibele 'vleugels' en een dunne slang (30–50 cm) die aangesloten wordt op een vacuümbuis of spuit. Ontworpen voor moeilijk te punctureren venezen.

Maten (gauge = diameter; hoger = dunner)

• 21G (groen): 0,8 mm – standaard voor volwassenen met goede venezen
• 23G (blauw): 0,6 mm – kinderen, ouderen, dunne venezen
• 25G (oranje): 0,5 mm – babys, zeer dunne/kwetsbare venezen

Wanneer kies je een vlindernaald?

• Ondiepe, dunne, rollende of kwetsbare venezen
• Kinderen, ouderen, onco-patiënten (na chemo), patiënten met lymfoedeem
• Hand/voet/pols puncties (kleinere venezen)
• Patiënten met naaldangst – minder dreigend uiterlijk
• Korte infusies, bloedafname, contrastinjectie

Voordelen

• Vleugels geven uitstekende grip en controle tijdens inbrengen
• Slang scheidt naald van buis → patiënt kan licht bewegen zonder naald te verplaatsen
• Minder pijn ervaren door dunne naald en korte inbrengdiepte
• Directe bloedstroom zichtbaar in slang (flashback) → bevestiging in vene

Nadelen & risico's

• Meerdere steken mogelijk: Korte naald raakt veneer minder diep – bij rollende venezen vaker mislukt
• Stolling in slang: Dunne lumen → trombusvorming → herstel nodig
• Niet voor grote volumes/snelle infusie: Hoge weerstand, hemolyse risico
• Duurder dan standaard naald

Techniek tips

• Vleugels plat aanleggen op huid na inbrengen, fixeren met plaster
• Slang niet spannen – lax laten liggen
• Na afname: naald terugtrekken, veiligheidsschild activeren, direct in scherpe-afvalbak

De vlindernaald is een gespecialiseerd instrument – niet standaard, maar onmisbaar voor de juiste patiënt. Ervaren phlebotomisten weten wanneer ze het verschil maken.