Ouderen rouwen anders: meer focus op sterven dan leven, meer nadenken dan vooruitkijken. Eenzaamheid verergerd na verlies. Rouwbegeleiding richt zich op verdriet/depressie overwinnen.

Stadia herkennen (Kübler-Ross)

Ontkenning, woede, onderhandelen, depressie, acceptatie. Niet altijd op volgorde, fasen kunnen herhalen of overlappen. Meesten ervaren minstens twee. Woede/ontkenning vroege fase niet altijd zichtbaar – sommigen verbergen gevoelens. Goed observeren is cruciaal.

Acceptatie stimuleren

Institute on Aging: verlies → depressie/isolatie. Eerste doel: richting acceptatie. Praten over verlies start genezing. Rol van overledene in leven bespreken. Normaal maken van woede/schuld. Laten zien: negatieve emoties ≠ afbreuk aan gelukkige herinneringen.

Copingstrategieën leren

Moezame momenten: feestdagen, verjaardagen, jubilea. Ongezonde coping herkennen. Benadrukken: gevoelens zijn normaal/verwacht. Steungroepen aanmoedigen (gelijkgetroffenen). Hobbys/activiteiten hervatten = therapeutisch.

Rouwrituelen: meer dan uitvaart

Wake, begrafenis, grafplek – traditioneel. Maar ook: brief schrijven aan overledene, fotoalbum, donatie/steunen project gerelateerd aan doodsoorzaak. Lege stoeltechniek: praten alsof overledene er zit. Ritueel = handgreep voor verwerking.