Mineralen zijn onmisbaar voor onze groei, ontwikkeling en algehele gezondheid. Hoewel ze samenwerken om lichaamsprocessen te ondersteunen, heeft elk mineraal zijn eigen unieke functie. Een belangrijke classificatie is die tussen macromineralen (majormineralen) en sporenmineralen (tracemineralen), gebaseerd op de hoeveelheid die het lichaam nodig heeft.

Wat is het verschil in hoeveelheid?

Macromineralen komen in het lichaam in hoeveelheden van meer dan 5 gram voor, terwijl sporenmineralen aanwezig zijn in hoeveelheden van minder dan 5 gram. Dit verschil in concentratie zegt echter niets over het belang: beide groepen zijn essentieel. Een tekort van enkele microgrammen van een sporenmineraal kan net zo schadelijk zijn als een tekort van milligrammen van een macromineraal. Alle mineralen zijn chemisch onverwoestbaar en blijven hun structuur behouden tijdens vertering en vertering.

De zeven macromineralen en hun functies

De belangrijkste macromineralen zijn calcium, fosfor, zwavel, natrium, kalium, chloride en magnesium. Allen helpen ze de vochtbalans in stand te houden, maar elk heeft ook specifieke taken:

• Calcium is cruciaal voor sterke botten en tanden, spiercontracties, bloedstolling, hormoonafscheiding en enzymactivering.
• Natrium reguleert samen met kalium het volume van de lichaamsvochten, speelt een rol bij zenuwgeleiding en spiercontractie, en helpt het zuur-base-evenwicht behouden.
• Magnesium betrekt zich bij energieproductie, spierfunctie, bloeddrukregulatie, hart- en longfunctie, en helpt calcium in het tandemail vast te houden om karies te voorkomen.
• Fosfor zit voornamelijk in botten en tanden, maar is ook betrokken bij energieproductie en celmembraanstructuur.
• Zwavel is een bestanddeel van bepaalde aminozuren (de bouwstenen van eiwitten) en dus essentieel voor eiwitsynthese.
• Kalium en chloride werken samen met natrium aan vochtbalans en zenuw- en spierfunctie.

Sporenmineralen met bekende aanbevolen hoeveelheden

Deze groep omvat ijzer, zink, jodium, selenium, koper, mangaan, fluoride, chroom en molybdeen. Voor elk zijn referentiewaarden vastgesteld:

• IJzer is een kernbestanddeel van hemoglobine (rode bloedcellen) en myoglobine (spieren), en nodig voor enzymen die aminozuren, collageen, hormonen en neurotransmitters produceren.
• Zink ondersteunt enzymactiviteit, immuniteit, eiwitsynthese, smaak, wondgenezing en voortplanting.
• Jodium is onderdeel van het schildklierhormoon thyroxine, dat de stofwisseling regelt.
• Selenium werkt als antioxidant dat cellen beschermt tegen oxidatieve schade.
• Koper is betrokken bij de vorming van hemoglobine en collageen.
• Mangaan fungeert als cofactor voor enzymen die diverse lichaamsprocessen regelen.
• Fluoride versterkt tandemail en beugt karies voor.
• Chroom verbetert de werking van insuline bij de energiestofwisseling.
• Molybdeen is onderdeel van verschillende enzymen.

Sporenmineralen met onbekende exacte behoefte

Wetenschappers vermoeden dat ook elementen zoals arseen, boor, nikkel, silicium en vanadium een rol spelen in de menselijke fysiologie, maar de precieze dagelijkse behoeften zijn nog niet vastgelegd.

Een gevarieerd dieet met voldoende groenten, fruit, volle granen, noten, zaden, vis, vlees en zuivel levert normaal gesproken alle benodigde macromineralen en sporenmineralen op. Supplementatie is meestal alleen nodig bij bewezen tekorten of specifieke levensfasies (zoals zwangerschap), en het beste onder begeleiding van een huisarts of diëtist.