Wat is een vesicant?

Chemotherapeuticum dat bij extravasatie (lek in subcutaan weefsel tijdens infusie) ernstige weefelschade veroorzaakt: pijn, zwelling, necrose. Symptomen tot 12u na infusie. Oncologische noodzaak.

Categorieën en behandeling extravasatie

Groep	Medicijnen	Eerste hulp bij extravasatie
Antitumorale antibiotica	Doxorubicine, daunorubicine, mitomycine, idarubicine, epirubicine, actinomycine D	Arm optrekken, koude compressen. Steroidinjecties, ander medicamenteus (bijv. dexrazoxaan) voor schadebegrenzing. Weefselnecrose kan maanden duren.
Mechlorethamine	(Stikstofmostard-derivaat)	IJspakken + isotonische natriumthiosulfaat-injecties op plek. Niet wekenlang necrose zoals antibiotica.
Vinca-alkaloïden	Vinblastine, vinorelbine, vincristine	Warme compressen + hyaluronidase-injecties bij lekkage. Minder schade dan mostard/antibiotica.
Taxanen	Paclitaxel, docetaxel, nab-paclitaxel (Abraxane)	Hyaluronidase-injecties. Geen warme compressen. Soms koude compressen.
Overige vesicanten	Amsacrine, etoposide, streptozocine, oxaliplatine, ifosfamide, cisplatine (hoge dosis), dacarbazine, mitoxantron, carmustine (hoge dosis)	Afhankelijk van specifiek middel; overig hyaluronidase of koude compressen.

Belang van preventie en monitoring

• Centrale veneuze toegang (Port-a-Cath, PICC) bij vesicanten.
• Continue monitoring infusieplaats.
• Direct stoppen infusie bij verdenking op extravasatie.
• Protocolmatige behandeling volgens instituutsgids.