Vitamine B12 (cobalamine) essentieel voor bloedcellen, zenuwstelsel, darmkanaal. Tekort → anemie (zuurstoftekort) + zenuwschade (hersen/ruggenmerg). Meestal door malabsorptie (dunne darm), minder door dieet (strikte vegetariërs). Verschillende vervangingsmethoden.

Vormen van B12

Cyanocobalamine (meest gebruikt VS), methylcobalamine, hydroxycobalamine (supplementen). Geen bewijs dat één vorm effectiever is (Haematologica).

Behandelingdoelen

1. Anemie corrigeren. 2. B12-voorraden aanvullen. 3. Zenuwschade voorkomen. Vertraging → onomkeerbare schade. Na normalisatie: doorbehandeling ter preventie recidief.

Methoden

• Injecties (spier/subcutaan): omzeilt darmabsorptie.
• Pillen: effectief bij meeste malabsorptie (1-2% geabsorbeerd → hoge doses voldoende).
• Sublinguaal (tablet, kauwtablet, spuit): opname via slijmvliezen.
• Neusspray: snelle 8voudige stijging B12-spiegel (Gastroenterology, 1997).

Dosering

• Dieettekort: 50 mcg supplement.
• Malabsorptie: 400-500x ADH (2,4 mcg) → 1000-2000 mcg tablet/dag. Studie (Blood, 1998): 2000 mcg/dag = effectief als injecties.
• Injecties: meestal 1000 mcg. Schema: 1x/dag (week 1) → 1x/week (maand) → maandelijks. Variabele respons → aanpassen.
• Levenslang bij onomkeerbare oorzaak.

Overwegingen & bijwerkingen

Experts: start met injecties (sneller), vooral bij neurologische klachten. Orale/nasale na correctie. Pillen comfortabel voor langdurig; injectie 1x/maand werkt ook. Zelfinjectie mogelijk. Langzaam-afgifte tabletten minder goed geabsorbeerd. Nieuwe vormen (sublinguaal, neusspray) onvoldoende bestudeerd voor ernstig tekort/longtermijn.
Bijwerkingen: Geen toxiciteit (wateroplosbaar). Zeldzaam: pijn injectieplaats, jeuk, uitslag, netelroos, allergie (ook voor conserveermiddel).