Prolactine is een hypofysehormoon dat melkproductie stimuleert en de menstruatiecyclus reguleert. Verhoogde waarden (hyperprolactinemie) veroorzaken bij vrouwen: galactorroe (melkafscheiding zonder zwangerschap), onregelmatige cyclus, onvruchtbaarheid; bij mannen: libidoverlies, erectiestoornissen, infertiliteit. Naast medicamenteuze behandeling (dopamine-agonisten als cabergoline) kan voeding ondersteunend werken.

Zink: cofactor voor hormoonregulatie

Zink werkt synergetisch met vitamine B6 bij de synthese en afbraak van hormonen. Adequaat zink zorgt voor normale prolactinespiegel.

Bronnen: Oesters (top), rundvlees, kip, schaaldieren, kaas (Gouda), pinto/zwarte bonen, tofu, tempé, pinda's, zonnebloempitten, kaas.

Dagbehoefte: Mannen 11 mg, vrouwen 8 mg, zwanger/borstvoeding 11–13 mg. Supplement: 15–30 mg/dag (max 40 mg UL), bij voorkeur zinkpicolinaat of -citraat.

Vitamine B6 (pyridoxine)

Essentieel voor neurotransmitter- en hormoonsynthese. Ondersteunt zink bij prolactine-regulatie.

Bronnen: Tarwekiem, volkoren, runderlever, zonnebloempitten, pinda's, pistachenoten, zalm, tonijn, kip, kalkoen, spinazie, avocado, bananen, aardappelen.

Dagbehoefte: Mannen 1,3–1,7 mg, vrouwen 1,2–1,5 mg, zwanger 1,9 mg, borstvoeding 2,0 mg. Supplement: max 25 mg/dag (neuropathierisico bij hoge doses).

Keuskruid (Vitex agnus-castus / Chasteberry)

Het enige kruid met klinische evidence voor prolactine-modulatie. Dosisafhankelijk:

• Lage dosis (< 120 mg/dag): Kan prolactine verhogen (prolactine-stimulerend → meer melk)
• Hogere dosis (120–480 mg gestandaardiseerd extract/dag): Kan prolactine verlagen via dopamine-D2 receptor agonisme

Inname: thee (1 tl gedroogde bessen/kop, 2–3x/dag) of gestandaardiseerd extract (capsule/tablet). Effect na 2–3 maanden.

Belangrijke waarschuwingen

• Dopaminerge interactie: Keuskruid kan interfereren met Parkinson-medicatie (levodopa, dopamine-agonisten) en antipsychotica
• Zwangerschap & borstvoeding: Onvoldoende veiligheidsdata – niet aanbevolen
• Hormoongevoelige aandoeningen: Borstkanker, endometriose, myomen – raadpleeg specialist
• Altijd eerst prolactine meten (nuchter, niet na stress/sport/seks) en oorzaak vaststellen (prolactinoom, medicatie, hypothyreoïdie, nierfalen) voordat je zelf begint met supplementen

Voeding en kruiden zijn ondersteunend, geen vervanging voor medische behandeling bij pathologische hyperprolactinemie.