Gedemineraliseerd water (DI-water, deionized water) is water waaruit alle mineralen (ionen) zijn verwijderd via ionenuitwisselingsharsen. In theorie heeft zuiver water een neutrale pH van precies 7,0. In de praktijk meet je vaak een lagere waarde – soms tot 5,5. Waarom dit verschil en wat is de 'juiste' waarde?

De theorie: zuiver water = pH 7

De pH-schaal (0–14) meet de activiteit van vrije waterstofionen (H⁺). In perfect zuiver water zijn de concentraties H⁺ en OH⁻ identiek (10⁻⁷ M), dus pH = 7. Omdat DI-water vrij is van ionen die de pH kunnen bufferen, zou het neutraal moeten zijn.

De praktijk: CO₂ uit de lucht verlaagt de pH

Zodra DI-water contact maakt met lucht, lost koolstofdioxide (CO₂) zich op en vormt koolzuur (H₂CO₃):

CO₂ + H₂O ⇌ H₂CO₃ ⇌ H⁺ + HCO₃⁻

Deze reactie verlaagt de pH tot 5,5–6,5, afhankelijk van temperatuur, druk en expositietijd. De gemeten lage pH is dus een artefact van de meting, geen eigenschap van het water zelf.

Hoe meet je de échte pH van DI-water?

1. Gebruik een gepasseerde pH-meter met lage-impedantie-elektrode (standaard glas-elektroden werken slecht in lage-ionische media).
2. Kook het water kort (5 min) om opgeloste CO₂ te verdrijven, koel af in een gesloten fles.
3. Meet direct na afkoelen, idealiter onder inert gas (N₂/Ar).
4. De aflezing zal nu ~7,0 zijn.

Praktische implicaties

• Voor laboratoriumtoepassingen (cosmetica, farmaceutica, reiniging) is de theoretische pH 7 de referentie.
• Een lage meetwaarde in de praktijk betekent niet dat het water zuur is of ongeschikt voor gebruik.
• Bewaar DI-water in dichtgesloten, pe-vaten om CO₂-opname te minimaliseren.

Samenvattend: De intrinsieke pH van DI-water is 7,0. Elke lagere meting wordt veroorzaakt door opgeloste CO₂ uit de omgevingslucht en is geen kwaliteitsafwijking.