De wolfspin (familie Lycosidae) is een snelle, grondlevende roofdier die wereldwijd ~175 soorten telt. In Nederland komen enkele soorten voor (bijv. Pardosa, Trochosa). Ze bijten zelden – alleen bij dreiging of per ongeluk (bijv. in kleding). Het gif is mild, maar kan lokaal pijnlijke reacties en zeldzaam systemische klachten geven.

Herkenning

• Grootte: 1–3 cm (lichaam), poten meegeteld tot 5–6 cm.
• Kleur: bruingrijs met kenmerkende streepjespatroon op de rug.
• Ogen: 8 ogen in 3 rijen (4 kleine, 2 grote, 2 kleine) – uitstekend zicht.
• Gedrag: geen web, actief jagen op de grond, vrouw draagt eizak en jongen op de rug.

Beet-symptomen

Lokaal (altijd)	Systemisch (zeldzaam)
Scherpe, brandende pijn (zoals een bijensteek)	Misselijkheid, duizeligheid
Roding, zwelling, jeuk	Snelle hartslag
Opgezwollen lymfeklieren (bijnahe)	Necrose (weefselschade) – zeer zeldzaam

Symptomen duren meestal 3–10 dagen. Kinderen, ouderen en geïmmundeerdgeschikten hebben hoger risico op zwaardere reactie.

Eerste hulp bij milde beet

1. Water en zeep: was de beet grondig.
2. Koelen: ijspakje (ingewikkeld) 10 min aan, 10 min uit – vermindert zwelling/pijn.
3. Verhoog ledemaat.
4. Geen verbinden, geen uitsnijden, geen zuigen.
5. Paracetamol/ibuprofen bij pijn; antihistamine (cetirizine) bij jeuk/zwelling.
6. Observeer 24–48 u.

Wanneer direct naar de arts/spoed

• Symptomen verergeren na 24 u (grotere rode vlek, pulsierende pijn, pus).
• Systemische klachten (koorts > 38,5°C, verwardheid, benauwdheid).
• Beet in gezicht, nek, handpalm, voetzool of bij kind < 12 jr.
• Twijfel over spinsoort: bruine kluizenaar (violinspin) heeft gevaarlijker gif – zoek dan altijd arts.

Voorkoming

• Schud kleding/schoenen uit die buiten liggen.
• Handenchoen bij tuinieren/hout hakken.
• Ritzen en kieren afdichten; venstergaas.

De meeste wolfspinnenbetten zijn onaangenaam maar onschadelijk. Rust, koelen en observatie zijn meestal voldoende. Bij twijfel: altijd medische hulp zoeken.