Het menselijke spijsverteringskanaal is een meesterwerk van evolutie: het verwerkt een oneindige verscheidenheid aan voedels, haalt voedingsstoffen eruit en scheidt afvalstoffen efficiënt. Hieronder tien verrassende inzichten.
- Steriel voor de geboorte – De foetus heeft nog geen darmflora. Baby's ontvangen hun eerste bacteriën tijdens de bevalling en in de dagen daarna via de moeder en omgeving.
- Technisch 'buiten' het lichaam – Het spijsverteringskanaal is een doorlopende buis van mond tot anus; voedsel moet de darmwand doordringen om echt 'binnen' te komen.
- Lever-slokdarm-verbinding – Aders die bloed van de spijsverteringsorganen naar de lever brengen, communiceren ook met slokdaram-aders. Bij levercirrose kan de verhoogde druk slokdarmvarizen (uitgezette aderen) veroorzaken die kunnen barsten en fataal bloeden.
- Sonic Hedgehog-gen – Dit gen (genaamd naar het personage uit de videogame) reguleert de uitgroei van de primitieve darmbuis tot de verschillende spijsverteringsorganen.
- Smaakverschillen – 25% van de mensen zijn 'supertasters' (veel smaakpapillen), 25% 'non-tasters' (minder gevoelig voor bittere smaken).
- Frequente gasafgifte – Gemiddeld 14-20 keer per dag is normaal. Gas bestaat uit N₂, CO₂, H₂ en CH₄, afkomstig van ingeslikte lucht en bacteriële fermentatie.
- Maag-hersen-as – Sensorische receptoren in de maag sturen via de zenuw vagus signalen naar de hersenstam; bij detectie van toxinen volgt misselijkheid/braken.
- Speeksel als bescherming – ±1,2 L/dag. Bevat enzymen (amylase), antibacteriële stoffen, calcium en fosfaat voor tanden.
- Slokdarmcellen kunnen veranderen – Chronische zuurterugvloei (GERD) kan de plaveiselcellen van de slokdarm laten metamorfoseren tot maag-type cellen (Barrett-slokdarm), een voorstadium van kanker.
- Darmbacteriën beïnvloeden het immuunsysteem – Specifieke bacteriestammen stimuleren of remmen immuuncellen; hierdoor zijn ze betrokken bij ontstekingsdarmziektes en wellicht andere auto-immuunaandoeningen.
