ADHD (kinderen & volwassenen, 4,1% volwassenen) stoort focus, rust, organisatie. Medicatie geneest niet, maar beheert symptomen. NIMH: voordelen bij onbeheersbaar gedrag, maar bijwerkingen zijn echt.
Soorten medicatie
- Stimulantia (meest voorgeschreven): pil, capsule, vloeistof, pleister, kort/langwerkend
- Niet-stimulerend: atomoxetine (goedgekeurd ADHD)
- Off-label: antidepressiva (bupropion effectief bij volwassenen, Wilens 2005)
- Niet alle middelen goedgekeurd voor volwassenen
Voordelen
- Beïnvloeden noradrenaline & dopamine → minder hyperactiviteit, impulsiviteit, onoplettendheid
- Betere fysieke coördinatie (NIMH)
- Kinderen met betere zelfcontrole: minder school/gedrag/sociaal problemen (Bloomquist)
- Academisch succes & productief leven mogelijk
Uitdagingen & bijwerkingen
- Algemeen: eetlustverlies, slaapproblemen, angst, prikkelbaarheid, maagpijn/hoofdpijn
- Tics (herhalende bewegingen/geluiden)
- Minder emotionele expressie
- Kleuters: gevoeliger, groeivertraging (PATS-studie)
- Cardiovasculair risico bij bestaande hartproblemen: beroerte, hartaanval, plotselinge dood
- Psychiatrisch risico 1/1000 (loslaten van realiteit, manie)
- FDA-waarschuwing voor hart & psychiatrie
- Atomoxetine: suïcidaal risico bij jongeren → nauwlettend toezicht
- Misbruik/tolerantie mogelijk bij stimulantia
Breder dan pilletjes
- Ouders/scholen: beloning/straf, omgevingsaanpassing, organisatiestrategieën
- Psychotherapie: sociale vaardigheden, gedragscontrole
- Volledige psychiatrische evaluatie essentieel (ADHD ≠ leerprobleem/opvoedingsprobleem)
- Vaak meerdere middelen/doses proberen voor optimale balans
FDA: stimulantia veilig *onder medisch toezicht*.