Een adrenalinerush (vecht-of-vlucht reactie) is de acute stressrespons van het lichaam. De bijnieren scheiden ~80% adrenaline (epinefrine) en 20% noradrenaline (norepinefrine) uit.

Fysieke effecten

• Hartslag & bloeddruk omhoog
• Luchtwegen wijding, meer zuurstof
• Bloedsuiker stijgt (energie)
• Spieren sterker/sneller, pijndrempel hoger
• Verwijderde zuurstof naar hersenen/spieren (minder naar maag/darmen → 'knopen')

Emotionele reactie

Opwinding, angst, paniek, hyperalertheid. Nuttig bij echt gevaar, hinderlijk bij chronische stress zonder fysieke actie.

Duur

Acute fase: Minuten tot ~1 uur, zolang de stressor actief is. Hormonen worden afgebroken door lever/nieren (halfwaardetijd adrenaline ~2-3 minuten).

Herstelfase: Na verdwijnen stressor keert het lichaam terug. Bij lichamelijke inspanning (sport, vluchten) gaat dit sneller. Bij psychische stress zonder actie kunnen hormonen 'hangen' → onrust, slapeloosheid, trillen, zweet.

Herstel versnellen

• Beweging (wandelen, joggen) om overtollige hormonen te verbranden.
• Diepe ademhaling (4-7-8 techniek) → activeert vaguszenuw (rust).
• Koude water gezicht/douche → duikreflex, hartslag daalt.

Wanneer zorgen?

Veelvuldige/anormale rushes zonder duidelijke trigger, langdurige symptomen (>1 uur na stressor), borstpijn, onregelmatige hartslag, duizeligheid → huisarts. Kan wijzen op feochromocytoom, hartritmestoornis, angststoornis, schildklier.