BMI en longfunctie: de relatie

BMI (Body Mass Index) voorspelt vetmassapercentage. Normaal: 18,5–24,9; overgewicht: 25–29,9; obesitas: ≥30. Ademhalingsfunctie is uitgebreid bestudeerd in relatie tot BMI. Bij longziektes (COPD, astma, interstitiële ziekten) is de functie al gecompromitteerd; overgewicht verergeret dit. Zelfs bij gezonde longen verstoort hoge BMI de ademhaling.

Obesitas en COPD

COPD vermindert elastische terugslag → luchtvanging → overbelasting ademhalingsspieren. Hoge BMI voegt gewicht toe dat spieren moeten dragen en druk op borstkas uitoefent. Het inspanningsniveau waar expiratie niet meer verlengd kan worden, wordt sneller bereikt.

Ondergewicht bij ernstige COPD

Bij vergevorderde COPD: gewichtsverlies = slechte prognose. Laag zuurstof → bloedafvoer van darmen → malabsorptie. Verhoogd metabolisme in rust. Ondergewichtige patiënten zijn 'uitgehongerd' en hebben slechtere uitkomst dan overgewichtigen.

Hoge BMI bij gezonde personen

Onderzoek (Jones 2005, Medarov 2005): functionele restcapaciteit (FRC), expiratoir reservevolume (ERV) en totale longcapaciteit (TLC) dalen exponentieel met toenemende BMI. Ziekelijk obesen ademen nabij restvolume. Overgewicht verhoogt energiebehoefte bij dezelfde inspanning → snellere vermoeidheid van ademhalingsspieren.

Obesitas-gerelateerde longziektes

• Obesitas-hypoventilatiesyndroom: chronische hypoxemie + hypercapnie.
• Obstructieve slaapapneu: periodieke luchtweginstorting, verhoogde weerstand.

Beide kunnen leiden tot pulmonale hypertensie en cor pulmonale (rechtshartfalen).

De domino-effect

Hoge BMI → moeilijker ademen → minder actief → spieren (incl. ademhalingsspieren) verzwakken → nog moeilijker ademen → spiral van inactiviteit en ademhalingsproblemen.