Gezondheid en ziekte gezondheid logo
Ziekten en verwondingen

Gegolfde nagels (ondulatie): oorzaken van psoriasis tot tekortjes en behandeling

Nagels zijn een raam naar systemische gezondheid. Ondulaties (transversaal = lijnen van Beau, longitudinaal = lengterichting) kunnen wijzen op locale of systemische aandoeningen.

Hoofdoorzaken per type golf

Diagnostische stappen

  1. Huisarts: anamnese (medicatie, traumatisme, dieet, huidziektes), inspectie alle 20 nagels.
  2. Dermatoscopie (onychoscopie) – pattern herkenning.
  3. KOH-microscopie + cultuur bij verdenking schimmel.
  4. Bloed: ferritine, Hb, B12, folium, zinc, calcium, vit D, TSH, ANA bij systemische verdenking.
  5. Biopsie nagelmatrix bij verdacht op tumor/lichen planus.

Behandeling & preventie

  • Oorzaakgericht: ijzer/folium/B12 suppletie, psoriasis/schimmel therapie, medicatie-aanpassing.
  • Nagelhygiëne: droog, schoon, niet knippen te kort, niet als gereedschap gebruiken.
  • Hydratatie: urea/lactine/ceramide crème op nagelvulling/huid – verbetert elasticiteit.
  • Bescherming: handschoenen bij water/chemicaliën/tuinarbeit.
  • Supplementen: biotine 2,5-5 mg/dag (alleen bewijs bij broze nagelsyndroom), silicium, cystine – bewijs gemengd.

Wanneer naar dermatoloog?

  • Enkele nagel aangedaan met progressieve vervorming/kleuring.
  • Pijn, bloeding, onthaling.
  • Systemische symptomen (gewrichtspijn, huiduitslag, gewichtsverlies).
  • Geen verbetering na 3-6 maanden gerichte behandeling.

Gezondheid en Ziekte © https://www.gezond.win

TypeOorzaakKenmerken
Transversale lijnen (Beau)Tijdelijke groeistilstand: ziekte, koorts, chemo, zware stress, zwangerschap, malnutritionParallele rillen over alle nagels, verschuiven naar distaal met groei (~3 mm/maand). Tijdstip schatting mogelijk.
Longitudinale rillenOuderdom (normaal), nagelmatrixatrofie, lichen planus, darier-ziekte, tumorVan matrix naar vrije rand. Plotselinge verandering → dermatoloog.
Koilonychie (lepelvormig)IJzertekort (met/zonder anemie), hemochromatose, traumatisme, professionele blootstellingDun, broos, concavo-convex. Controleer ferritine, Hb, transferrineverzadiging.
Psoriasis nagelsPsoriasis vulgaris / artritis psoriaticaPutjes (pitting), onycholyse (loslating), olieplekken (zalmkleur), subunguale hyperkeratose, verdikking.
Onchyomycose (schimmel)Dermatofyten, gisten, schimmelsVerdikking, verkleuring (geel/wit/brun), broos, onregelmatig oppervlak. KOH-preparaat/cultuur bevestigt.
Calcium/fosfaat/zonnevitamine D tekortVoeding, malabsorptie, nierfalenBroosheid, longitudinale scheuren, soms 'schildpad' patroon.