De thorax bestaat uit 12 ribparen, verbonden met het sternum (kostochondrale gewrichten) en de wervelkolom (costovertebrale/ costotransversale gewrichten). Tussen de ribben lopen de intercostale spieren (extern, intern, intimus) – verantwoordelijk voor ademhalingsbewegingen. Een getrokken intercostale spier is een zerring (graad I-III) van deze spieren. Een ribbreuk is een fractuur van het bot.
| Kenmerk | Getrokken ribspier | Gebroken / gekneusde rib |
|---|
| Oorzaak | Rotatietrauma (golf, tennis, hockey, zwemmen), overmatig hoesten/niesen | Directe impact (val, sla, verkeersongeval), compressie |
| Pijnlokalisatie | Tussen de ribben (intercostale ruimtes), voelbaar bij palpatie | Op de rib zelf (grensbeen), vaak specifiek punt |
| Pijnkarakter | Scherp bij beweging/rotatie/adembeneming, nagging in rust | Hevig, steekend bij iedere ademhaling, hoesten, niesen, lachen |
| Ademhaling | Pijnlijk, maar mogelijk | Onmogelijk diep in te ademen → hypoventilatie risico |
| Palpatie | Gevoeligheid tussen ribben | Lokale drukpijn op rib, eventueel crepitatie, stapje voelbaar |
| Zwelling/blootje | Zelden zichtbaar | Vaak wel (hematoma, zwelling) |
| Hersteltijd | 1-3 weken | 4-6 weken (gekneusd), 6-8+ weken (breuk) |
Diagnostiek
- Klinisch: anamnese (mechanisme), inspectie, palpatie, ademhaling observeren
- Röntgen thorax: standaard bij verdenking ribbreuk (maar stressbreuken/ kostochondrale scheidingen soms gemist)
- CT: bij polytrauma, verdacht op multi-fractuur, longcontusie, pneumothorax
- Echo: dynamisch, kan intercostale zerring/hematoma tonen
Behandeling
Getrokken ribspier
- Relatieve rust (vermijd rotatie, zware hef, intense cardio)
- Pijnstilling: paracetamol 1g 4x/dag, eventueel NSAID (ibuprofene) kortdurend
- Ijs eerste 48u (15 min, 3x/dag), daarna warmte
- Ademhalingoefeningen: diepe buikademing tegen pijn aan → voorkomt atelectase
- Fysiotherapie: mobilisatie thorax, taping (kinesio), progressieve core/rotatie oefeningen
Gebroken/gekneusde rib
- Adequate analgetica (paracetamol + NSAID + eventueel opioïde kortdurend) – belangrijk voor ademhaling
- Geen strakke bandage (verhoopt pneumothorax/atelectase risico)
- Incentive spirometrie (ademdiepte oefening)
- Opgehoofd slapen
- Controle op pneumothorax/hemothorax (pleurapunctie/ drainage bij indicatie)
- Chirurgie: alleen bij flail chest (≥3 ribs breuk in ≥2 plekken), georganiseerde hemothorax, non-union met pijn
Rode vlaggen: direct SEH
- Kortademigheid in rust, cyaanose
- Asymmetrische thoraxbeweging, subcutaan emfyseem (crepitatie hals/borst)
- Hemoptyse (bloed hoesten)
- Hypotensie, tachycardie, verwardheid
- Meerdere ribben, oudere leeftijd, osteoporose, anticoagulantie
Conclusie
Pijn tussen de ribben bij rotatie = waarschijnlijk spier. Pijn op de rib bij ademhaling/hoesten + trauma = denk aan breuk. Röntgen + adequate pijnstilling = standaard. Fysio versnelt herstel bij spier. Bij breuk: ademen is prioriteit #1.
Gezondheid en Ziekte © https://www.gezond.win
