Valtrex = valaciclovir hydrochloride
FDA-goedgekeurd voor: herpes simplex (koortsblaasjes, genitaal), varicella zoster (waterpokken, gordelroos). DNA-polymerase remmer. Belangrijk: HSV zweren vergemakkelijken HIV-transmissie; HIV → resistentie/ernstiger HSV.
Werkingsmechanisme
- HSV en VZV zijn DNA-virussen: kapen gastheercel → produceren viraal DNA/eiwitten → nieuwe virussen.
- Valaciclovir → in darmen/lever gemetaboliseerd tot aciclovir (actieve vorm).
- Aciclovir = analoog van deoxyguanosine (bouwsteen viraal DNA).
- Viraal enzym thymidinekinase (TK) fosforyleert aciclovir → aciclovir-monofosfaat.
- Gastheerenzymen → aciclovir-trifosfaat (actieve trifosfaat).
- Aciclovir-trifosfaat compiteert met dGTP voor viraal DNA-polymerase → incorporeert in DNA keten → kettingterminatie (geen 3'-OH voor volgende nucleotide).
- Selektiviteit: viraal TK fosforyleert 1000x efficiënter dan gastheer TK; viraal DNA-pol 10-30x gevoeliger voor aciclovir-trifosfaat dan gastheer DNA-pol.
Resultaat: selectieve blokkade virale replicatie, minimaal effect op gastheercellen.
Klinische effecten
- Genitaal herpes/koortsblaasjes: snellere genezing laesies, minder recidieven, lagere transmissie (ook binnen paren).
- Gordelroos (VZV reactivatie): minder pijn, kortere duur laesies, minder post-herpetische neuralgie (PHN).
- Waterpokken (primair VZV): mildere ziekte, minder complicaties.
Belangrijke praktische punten
- Eerst mogelijke start (prodromale fase) = maximaal effect.
- Nieren elimineren → dosering aanpassen bij nierinsufficiëntie.
- Hydratatie belangrijk (cristallurie preventie).
- Bijwerkingen: hoofdpijn, misselijkheid, buikpijn, duizeligheid. Zeldzaam: neurotoxiciteit (verwardheid, hallucinaties) bij nierfalen/overdosering.
- Geen remedie: virus blijft latend in ganglia.
