Doel van HVT

Behandeling van overgangsklachten (hitte-aanvallen, nachtzweten, vaginale droogheid, stemmingwisselingen) en osteoporosepreventie bij postmenopauzale vrouwen of na oofrectomie. Bij vrouwen met uterus altijd combinatie oestrogeen + progestageen (bescherming endometriumkanker). Zonder uterus: oestrogeen monotherapy.

Orale oestrogeenpreparaten

• Geconjugeerde paardenoestrogeenen (Premarin), estradiol, estropipaat.
• Doseringen: 0,3 – 1,25 mg/dag.
• Schema: continu of cyclisch (3 weken op, 1 week vrij).
• Risico's: trombose, CVA, hartinfarct, borstkanker (langdurig gebruik). Laagste effectieve dosis, kortst mogelijke duur.

Transdermale / topische oestrogeenen

• Plasters (wekelijks/tweewekelijks), gel, spray (dagelijks).
• Vaginale cremes, tabletten, ringen (lokale werking, lage systeemopname).
• Voordelen: eerste-doorgang lever gemeden → lagere tromboserisico? (bewijs gemengd).
• Nadelen: huidirritatie, contactallergie, plasters lossen.

Progestagenen (progestine)

• Norethisteron, medroxyprogesteronacetaat, dydrogesteron, micronisatie progesteron (Utrogestan).
• Orale tablet, combinatiepil/plaster met oestrogeen, vaginale zetpil.
• Cyclisch (10-14 dagen/maand) of continu.
• Bijwerkingen: bloedingsveranderingen, oedeem, gewichtstoename, spannende borsten, stemmingwisselingen.

Belangrijke overwegingen

• Individuele risicoprofiel (trombose, borstkankerfamilie, lever, migraine met aura).
• Jaarlijkse evaluatie: indicatie, dosering, duur.
• Alternatieven: niet-hormonale middelen (SSRI/SNRI voor hitte-aanvallen, gabapentine, CBT, levensstijl).
• Bio-identieke hormonen: geen bewijs voor superieure veiligheid/werking; compoundering niet gestandaardiseerd.

HVT is krachtig maar niet risicovrij. Maak een weloverwogen keuze samen met je huisarts of gynaecoloog.