Wat is kinine?

Kinine is een plantaardige stof, oorspronkelijk uit de kinakwina-boom (Zuid-Amerika), die decennialang de standaardbehandeling was voor malaria. Sinds 1995 verbiedt de FDA het gebruik voor andere indicaties (zoals beenkrampen) vanwege ernstige, soms fatale bijwerkingen. Alleen voor malaria is het nog goedgekeurd, en dan onder strikte medische toezicht.

Hartritmestoornissen

Kinine kan de elektrische geleiding van het hart verstoren, leidend tot arritmieën (te snel, te langzaam, onregelmatig). Dit vermindert de pompfunctie en kan levensbedreigend zijn. Behandeling vereist anti-aritmica of soms een pacemaker.

Trombocytopenie (lage bloedplaatjes)

Kinine kan een auto-immuunreactie tegen bloedplaatjes uitlokken, wat resulteert in verhoogd bloedingsrisico of paradoxal: stolselvorming. Symptomen kunnen afwezig zijn, maar ook hoofdpijn, duizeligheid of tintelingen omvatten.

Cinchonisme: van mild tot fataal

Cinchonisme (kinisme) is de verzameling symptomen door kinine-overdosering. Mild: rood/zweterige huid, oorsuizen, verwardheid, wazig zien, buikpijn, hoofdpijn. Dit kan al bij therapeutische doses of langdurig gebruik van kinine-houdende dranken (tonic) optreden. Ernstig: hypotensie, cardiogene shock, levensbedreigende arritmieën, bewustzijnsverlies, insulten, coma, longoedeem en acute respiratoire distress syndroom (ARDS). Het therapeutische venster is zeer smal.

Conclusie

Kinine is gereserveerd voor malaria-behandeling in ziekenhuisomgeving. Zelfmedicatie voor beenkrampen is gevaarlijk en sterk afgeraden. Bij twijfel: direct contact opnemen met een huisarts of vergiftigingeninformatiecentrum.