Middenoor-effusie (serieuze otitis media, "glue ear") is vochtachter de trommelvlies zonder acute ontstekingstekens (geen koorts, geen hevige pijn). Veelvoorkomend bij kinderen 6 maanden - 4 jaar door onvolwassen Eustachiusbuis. Meestal zelflimiterend, maar kan spraak/taalontwikkeling beïnvloeden bij langdurig bestaan.

Behandelstrategie (richtlijnen NHG, AAP, NICE)

Afwachten (watchful waiting) – 1e keus

• 3 maanden observatie bij kind >6 mnd, geen spraakachterstand, geen herhaalde acute otitis media.
• Omgevingsfactoren: rookvrij, borstvoeding (beschermend), kleinschalige opvang, allergievermijding.
• Kauwgom met xylitol (suggesteert bewijs voor reductie AOM, effect op MEE minder duidelijk).

Medicamenteus (niet routinematig aanbevolen)

• Antibiotica: geringe effectiviteit op effusie, risico resistentie. Alleen bij acute otitis media superinfectie.
• Antihistaminica/decongestiva/mucolytica: niet effectief voor MEE (Cochrane).
• Corticosteroïden (intranasal/oraal): kleine, tijdelijke effect, niet aanbevolen als standaard.

Indicaties voor verwezing KE-arts / buizen (tympanostomy tubes / grommets)

• Bilaterale effusie > 3 maanden met gehoorverlies > 30 dB (audiometrie)
• Unilaterale effusie > 3 mnd met gehoorverlies of structurele trommelvliesaandoening (retractie, atrofie, cholesteatoom risico)
• Herhaalde acute otitis media (≥3 in 6 mnd of ≥4 in 12 mnd)
• Spraak/taalachterstand, gedragsproblemen, schoolproblemen gerelateerd aan gehoor
• Craniofaciale syndromen (cleft palate, Down) – lagere drempel

Buizen (grommets)

• Korte narcose, microscopische incisie, ventilatietube geplaatst.
• Blijven 6-18 maanden, vallen meestal vanzelf uit.
• Complicaties: otorrée (15-20%), persisterende perforatie (1-2%), tympanosclerose.
• Waterbescherming (oordopjes, zwemband) aanbevolen bij zwemmen/duiken.

Follow-up

• Gehoortest 4-6 weken na plaatsing buizen.
• Controle KE-arts 6-maandelijks tot buizen uit.
• Spraaktaalontwikkeling monitoren (logopedist bij twijfel).

Volwassenen

Minder vaak. Oorzaak zoeken: nasofaryngeaal tumor (uit sluiten!), Eustachiusbuisfunctiestoornis na URI, vliegduikbarotrauma. Behandeling analoog, snellere indicatie voor buis/ventilatie bij persisterende klachten.