Wat is omeprazol?

Omeprazol is een protonpompremmer (PPI) die de H+/K+-ATPase (protonpom) in de parietalcellen van de maag irreversibel remt. Dit verlaagt de maagzuurproductie met >90%. Alleen op recept (NL), in sommige landen OTC voor korte termijn.

Geïndiceerde aandoeningen

• Refluxziekte (GERD/GORD): Oesofagitis, symptomatische behandeling, onderhoudstherapie
• Maagzweer / duodenumzweer: Genezing, preventie recidief (H. pylori eradicatie combinatie)
• Zollinger-Ellison syndroom: Hoge doses nodig
• NSAID-geïndiceerde ulcerpreventie: Bij risicopatiënten (>65j, eerdere ulcus, corticosteroïden, anticoagulatie)
• H. pylori eradicatie: Triple therapie (omeprazol + amoxicilline + claritromycine/metronidazol) 7-14 dagen

Dosering en toediening

Inname: 30 minuten vóór ontbijt (of hoofdmaaltijd), tablet heel doorslikken met water. Niet kauwen/kruisen (enteric coated).

Veelvoorkomende bijwerkingen (1-10%)

• Hoofdpijn, diarree, obstipatie, buikpijn, misselijkheid, braken
• Vermoeidheid, duizeligheid, slapeloosheid
• Uitslag, jeuk
• Verhoogde leverenzymen (meestal tijdelijk)

Zeldzame maar ernstige bijwerkingen

• Hypomagnesiëmie: Bij langdurig gebruik (>1 jaar) → spierkrampen, arytmieën, tetanie. Controleren Mg bij langdurig gebruik.
• Vitamine B12 tekort: Verminderde absorptie (zuur nodig voor IF-B12 complex). Controleren na jaren.
• Botbreuken: Heup, pols, wervel (licht verhoogd risico bij hoge doses >1 jaar, ouderen)
• Clostridioides difficile infectie: Risico verhoogd door zuurverlaging
• Nierinterstitiële nefritis: Acuut nierschade, eosinofilie, koorts
• Serotoninesyndroom: Bij combinatie met SSRI/SNRI (zeldzaam)

Belangrijke interacties

Speciale waarschuwingen

• Zwangerschap: Categorie C. Alleen als baten > risico's. Geen bewijs teratogeniteit, maar dierstudies tonen effecten.
• Borstvoeding: Overgaat in melk. Beslissen: stoppen borstvoeding OF stoppen medicijn.
• Slaperigheid: Wees voorzichtig met autorijden/machines bij start behandeling.
• Langdurig gebruik: Herbeoordelen indicatie jaarlijks. "Step-down" naar op behoefte / H2-antagonist / antacida.

Overdosering

Symptomen: wazig zicht, snelle hartslag, hoofdpijn, verwardheid, slaperigheid, misselijkheid, braken, zweten. Antigifcentrum (0800-222-1222 NL) bellen. Geen specifiek antidotum, symptomatische behandeling.

Omeprazol is een veilig, effectief medicijn bij correcte indicatie en duur. Langdurig gebruik zonder herbeoordeling is het grootste risico. Bespreek met huisarts of de indicatie nog steeds geldt.