Wat is BPPV?

Een veelvoorkomende, onschadelijke maar vervelende vorm van duizeligheid die alleen bij liggen of hoofdbeweging in bed optreedt. Vaker bij ouderen. Zelflimiterend: meestal verdwenen binnen 2 maanden.

Oorzaak: 'oorklieren' (otoconia)

Calciumcarbonaatkristallen uit de utricle (vestibulair orgaan) komen los en drijven in de bochten van het binnenoor. Bij hoofdbeweging stimuleren ze de balanszenuw oneigenlijk → duizeligheid (vertigo).

Kenmerkende symptomen

• Duizeligheid bij: omkeren in bed, opstaan, hoofd naar achter kantelen ('topheuvel-duizeligheid').
• Duurt seconden tot minuten.
• Geen duizeligheid bij staan/stilstaan (in tegenstelling tot andere vormen).
• Vaak geassocieerd met nystagmus (ritmische oogbewegingen).

Diagnose

• Dix-Hallpike manoeuvre (door huisarts/NEO-arts).
• Verschil met Meniere/vestibulaire migraine: duur, gehoorverlies, oorvolheid.

Behandeling

1. Epley-manoeuvre: serie hoofdbewegingen om kristallen terug te brengen. Vaak direct effectief (uitgevoerd door fysiotherapeut/arts).
2. Vestibulaire oefentherapie: oog-hoofd-coördinatie, balanstraining, habituatie.
3. Zelfhulp: extra kussens, rustig opstaan, vermijd plotselinge hoofdbewegingen.
4. Medicatie (betahistine, bewegingsziektemiddelen) alleen bij ernstige misselijkheid – geen curatieve werking.

Wanneer naar de arts?

• Duizeligheid blijft > 2 maanden.
• Gehoorverlies, oorpijn, hoofdpijn, neurologicke uitvalverschijnselen.
• Twijfel over diagnose.

BPPV is de meest behandelbare vorm van duizeligheid. Eén sessie Epley lost vaak 80% op.