| Kenmerk | Opvlieger (menopauze) | Angstaanval |
|---|
| Leeftijd | Meestal 45-55 jaar (vrouwen) | Elke leeftijd, piek 20-30 jaar |
| Oorzaak | Hormonale fluctuaties (oestrogeen dalen) → hypothalamische thermoregulatiestoornis | Overactieve amygdala → vecht/vlucht → adrenaline/vrije noradrenaline |
| Hoofdsymptomen | Plotse hittegolf (hoofd/hals/borst), roodheid, zweet, daarna kloven | Intense angst, dreigend gevoel, hartklopping, hyperventilatie, trillen, misselijkheid, stikgevoel, derealisatie |
| Duur | 30 sec - 5 min | 10-30 min (pieklast 10 min) |
| Trigger | Hit, alcohol, scherp, stress, warme omgeving | Soms identificeerbaar, vaak 'uit het niets' |
Secundaire angst: wanneer een opvlieger een angstaanval triggert
Angst voor de opvliegergevoelens → extra adrenaline → hyperventilatie, trillen, stikgevoel. Oplossing: Herkennen: 'Dit is een opvlieger, hij gaat over, hij is gevaarloos.' Ademhalingoefening (4-7-8), grounding (5-4-3-2-1).
Behandeling
Opvliegers
- Systeemische oestrogeentherapie (MHT): effectiefst, maar risico's (borstkanker, trombose, CVA) → individuele afweging, laagste dose, kortste duur.
- Non-hormonaal: SSRI/SNRI (laagdosisch), gabapentine, clonidine, CBT, hypnose, zwarte cohosh (bewijs gemengd).
- Leefstijl: gelaagd kleding, ventilator, triggervermijding, mindfulness.
Angstaanvallen
- Cognitieve gedragstherapie (CBT) = goudstandaard.
- SSRI/SNRI (eerste keus medicamenteus).
- Benzodiazepines alleen kortdurend/nood (verslavingsrisico).
- Ademhalingtraining, exposé, lifestyle (cafeïne↓, alcohol↓, sport↑).
Wanneer naar huisarts?
- Eerste aanval onzeker oorzaak.
- Dagelijkse functionering belemmerd.
- Opvliegers onhoudbaar ondanks leefstijl.
- Gedachten aan zelfschade.
Gezondheid en Ziekte © https://www.gezond.win
