Histamine is een endogeen biogeen amine betrokken bij immuunreacties, maagzuurproductie, neurotransmissie. Bij histamine-intolerantie (HIT) of histadelie (hoge basale histamine) is de afbraak (DAO - diamine oxidase, HNMT) onvoldoende ten opzichte van productie/inname. Dit leidt tot multisysteemsymptomen.

Kenmerkende Symptomen (Multisysteem)

Systeem	Symptomen
Huid	Jeuk, roodheid, netelroos (urticaria), eczeem, gevoeligheid voor hitte/koud, overmatig zweten, weinig lichaamshaar
Spijsvertering	Buikpijn, opgeblaasheid, diarree, misselijkheid, reflux, maagpijn (histamine → H2 receptor → zuur)
Longen	Astma-achtige klachten, piepen, benauwdheid, loopneus, verstopte neus, niezen
Hart/Kringen	Palpitaties, tachycardie, lage bloeddruk (vasodilatatie), hoofdpijn/migraine
CNS/Psychisch	Hyperactiviteit, onrust, slaapproblemen, dwanggedachten, perfectionisme, depressie, suïcidale gedachten
Algemeen	Lage pijndrempel, vermoeidheid, hitte-intolerantie, menstruatieklachten

Diagnose

• Geen gouden standaard test. DAO-activiteit in bloed (laag = suggestief), histamine in bloed/urine (variabel), genetische test (DAO polomorfismen).
• Eliminatiedieet (2-4 weken) + heruitdaging = diagnostisch gold standard.
• Dagboek: voedel, symptomen, stress, cyclus.

Hoog-Histamine Voedsel (Vermijden / Beperken)

• Gerijpte kazen, gefermenteerde producten (sauerkraut, kimchi, kefir, kombucha, tempeh, miso, sojasaus).
• Verworsteld vlees (salami, ham, spek), vis (makreel, haring, tonijn, visblikjes), schelpdieren.
• Alcohol (rode wijn, bier, champagne – ook DAO-remmer).
• Tomaten, spinazie, aubergine, avocado, olijven, noten, chocolade, citrussappen.
• Linkerovers (histamine stijgt bij bewaring).

Behandeling

• Laag-histamine dieet (voedingsdeskundige begeleiding).
• DAO-supplement (bij maaltijden) – helpt exogeen histamine afbreken.
• Antihistaminica (H1: cetirizine, loratadine; H2: famotidine) – symptomatisch.
• Mastcelstabilisatoren (cromoglycaat, ketotifen) – voorkomen vrijstelling.
• Vitamine C, B6, koper, zink – cofactoren DAO/HNMT.
• Stressmanagement, slaaphygiëne, ritme – stress verhoogt histamine vrijstelling.
• Medicatiecheck: vermijd DAO-remmers (NSAID's, verapamil, clavulaanzuur, metoclopramide, amitriptyline, morfine).

Depressie/suïcidale gedachten bij histadelie: direct huisarts/psychiater/113. Histamine moduleert neurotransmitters (serotonine, dopamine, GABA).