Het brein regelt alertheid, maar beschadiging van de hersenstam (door trauma, ziekte, toxines) kan dit verstoren. Obtundatie en stupor zijn twee niveaus van verminderde bewustzijn die scherp onderscheiden moeten worden.

Obtundatie

Een matige vermindering van alertheid. De patiënt toont verminderd belang in de omgeving, reageert langzamer op prikkels. Vergelijkbaar met lethargie (NIH). Merck noemt 'obtunded' een onnauwkeurige term, maar klinisch bruikbaar.

Stupor

Diepere bewustzijnsvermindering. De patiënt is alleen kort te wekken met extreme stimulatie (schudden, knijpen). Zonder stimulatie valt de patiënt terug in niet-reagerende staat. Verschuilt van coma (niet wekkbaar).

Bewustzijnsschaal (volgens Daily Medical)

Alert → Lethargisch → Somnolent → Obtunded → Stuporous → Comatose

Oorzaken (alle leeftijden)

• Hoofdletsel, CVA, tumor
• Drugs, alcohol, epilepsie
• Hartstilstand, CO-vergiftiging
• Infecties, dysglycemie
• Bij ouderen: medicijnen, dehydratatie

Diagnose

• Anamnese via familie/vrienden (drugs/alcohol, val?)
• Lichamelijk onderzoek (temperatuur, neurologische reflexen, ademhaling).
• Reactie op stimulatie: reageert patiënt? → geen diepe bewustzijnsstoornis.

Snelle herkenning en behandeling van de oorzaak is levensreddend.