Anatomie

• Langste & zwaarste bot (~50 cm, > 2,5 cm breed).
• Proximaal: hoofd → acetabulum (heupgewricht).
• Distale: condylen → tibia + patella (kniegewricht).

Functies

1. Stabiliteit

Heupgewricht (kogelschotel) geeft kernstabiliteit bij lopen, springen, draaien. Sterke ligaments (lig. capitis femoris, lig. iliofemoraal) versterken.

2. Kniebeweging

• Trochlea femoris (gleuf) leidt patella bij buigen/strekken.
• Soepele patellaglijding = efficiënte krachtoverdracht kwadriceps → tibia.
• Dysplasie/afwijking → patellaluxatie, pijn, slijtage.

3. Belastingsoverdracht

Overdraagt lichaamsgewicht van schedel → bekken → femur → tibia → voet → grond. Essentieel voor staande, lopen, rennen.

4. Botmarrow & hematopoïese

Rode beenmerg in proximaal femur produceert rode/rode bloedcellen, trombocyten (volwassenen).

Klinische relevantie

• Heupfractuur (hals femur) = veelvoorkomend bij ouderen (osteoporose). Hoge morbiditeit/mortaliteit.
• Femurschaftfractuur = hoge energie trauma.
• Ontwikkelingsstoornissen: coxa vara/valga, congenitale heupluxatie.

Het dijbeen is de motor van de onderste extremiteit: sterke, veelzijdige, vitale constructie.