Diverticulitis is een ontsteking/infectie van divertikels (uitstulpingen) in de dikke darm. Behandeling hangt af van ernst (ongecompliceerd vs gecompliceerd), patiëntfactoren en of het een eerste episode is.

1. Ongecompliceerde diverticulitis (buitenhuis)

Breedspectrum orale antibiotica (7-10 dagen)

Doel: dekken anaeroben en gram-negatieve basten (veelvoudige flora). Eerste keus (volgens Johns Hopkins):

• Amoxicilline/clavulaanzuur 500/125 mg 3x/dag
• Ciprofloxacine 500 mg 2x/dag + metronidazol 500 mg 3x/dag
• Moxifloxacine 400 mg 1x/dag (monotherapie)

Belangrijk: Volledige kuur afmaken, ook als klachten na 3-4 dagen verdwijnen, om recidief te voorkomen.

Dieetadvies

Eerste dagen: vloeibaar/vezelarm → geleidelijk opbouw naar vezelrijk dieet.

2. Gecompliceerde/ernstige diverticulitis (ziekenhuisopname)

Intraveneuze antibiotica

Indicaties: klinische tekens sepsis, onmogelijkheid orale inname, leeftijd >85, significante comorbiditeit. Keuzes (breedspectrum, anaëroben + gram-negatief):

• Clindamycine + cefalosporine 3e generatie (cefotaxime, ceftriaxone)
• Combinatiepreparaten: piperacilline/tazobactam, ticarcilline/clavulaanzuur
• Carbapenemen (ertapenem, meropenem) bij zeer ziek of resistente flora

3. Preventie van recidieven

Probiotica + mesalazine (balsalazide)

Een RCT (Tursi et al., Int J Colorectal Dis) toonde dat combinatie van balsalazide (5-ASA prodrug) + hoog-dosis probiotica (VSL#3) effectiever was dan monotherapie in het voorkomen van recidieven na acute ongecompliceerde diverticulitis.

4. Pijnbestrijding

• Lichte pijn: Paracetamol 1g 4x/dag (veilig, geen effect op darmmotiliteit).
• Matig-zware pijn (ziekenhuis): Pethidine (Demerol) IV/IM – verlaagt intraluminale druk. Let op: Opiaten verhogen obstipatierisico; monitor darmpassage.
• Vermijd NSAID's: Verhogen risico op perforatie en bloeding.

5. Chirurgie

Geïndiceerd bij: perforatie met peritonitis, abces onvoldoende draineerbaar, obstructie, fistel, recidieven (>2 episodes) of immuungecompromitteerd. Meestal segmentaire resectie met primaire anastomose; soms tijdelijke stoma (colostomie/ileostomie).

Conclusie: Behandeling is gestrutureerd naar ernst. Antibiotica blijven hoeksteen, maar selectief gebruik (recente richtlijnen: bij milde gevallen soms alleen dieet + observatie). Probiotica/5-ASA belovend voor preventie. Pijnbehandeling gericht op comfort zonder darmfunctie te schaden.