Wandelen als geneesmiddel bij perifeer vaatlijden (PAV)

Perifeer vaatlijden (vaak door atherosclerose) treft 2-4% van 40-60 jarigen, 6% van >70 jarigen. Mannen vaker. Symptomen: claudicatio (pijn bij lopen), koude voeten, wonden die slecht genezen, tintelingen.

Wandelen is de eerste-keus therapie (guideline-gebaseerd) voor claudicatio. Het werkt via meerdere mechanismen:

• Verbetert endotheelfunctie → meer NO → vasodilatatie
• Stimuleert collaterale circulatie (nieuwe bloedvaten)
• Verlaagt bloeddruk, glucose, LDL-cholesterol
• Bevordert gewichtsverlies
• Verhoogt zuurstofextractie in spieren

Hoe te beginnen: gestructureerd wandelprogramma

1. Frequentie: minimaal 3-5x per week
2. Duur: opbouwen naar 30-50 minuten per sessie (netto wandeltijd)
3. Intensiteit: wandel tot matige pijn (claudicatiemarge), rust tot verdwijning pijn, hervat. Geen pijn doorlopen.
4. Opwarming/afkoeling: 5 min langzaam lopen
5. Progressie: elke week 5 min toevoegen tot doel bereikt

Verwacht resultaat na 3-6 maanden: verdubbeling tot verdrievoudiging van pijnvrije wandelafstand.

Medisch toezicht

• Vooraf: cardiologische evaluatie (belastingsexamen?) bij hoge CV-risico
• Stop direct bij: borstpijn, kortademigheid, onregelmatige hartslag, duizeligheid
• Atherosclerose in benen = marker voor coronaire/hersenvaatziekten → agressieve risicofactorbestrijding (statin, bloeddruk, rookstop, diabetescontrole)

Alternatieven bij beperkte mobiliteit

Fietsen (hometrainer), arm-ergometer, watergymnastiek – vergelijkbare hemodynamische voordelen zonder belasting van gewrichten.