Wat is een koortslip?

Een koortslip, ook wel koortsblaasje of koude pijn genoemd, is een kleine, met vocht gevulde blaasje die meestal aan de buitenkant van de mond verschijnt – op de lip, de kin of de wangen. Soms ontstaat hij ook in de neusvleugels. De blaasjes zijn pijnlijk, kunnen jeuken en worden vaak als onaantrekkelijk ervaren.

Oorzaak: het herpes simplex virus type 1

De boosdoener is het herpes simplex virus type 1 (HSV-1). Dit virus is zeer besmettelijk en verspreidt zich via direct contact (zoals kussen) of indirect via besmette voorwerpen zoals handdoeken, washandjes of scheermessen. Na de eerste besmetting blijft het virus sluimerend in de zenuwknopen en kan het later opnieuw actief worden, bijvoorbeeld door stress, ziekte of zonlicht.

Eerste infectie en opvolgende uitbraken

De eerste infectie treedt doorgaans 7 tot 21 dagen na contact met het virus op. De plek wordt rood, zwelt op en vormt blaasjes die kunnen pijnlijk zijn. Soms gaat dit vergezeld van een lichte koorts. Opvolgende uitbraken zijn meestal milder en korter dan de eerste.

Preventie: hoe voorkom je besmetting?

• Vermijd direct contact met actieve blaasjes (geen kussen, geen orale seks).
• Deel geen persoonlijke items zoals handdoeken, washandjes of scheermessen.
• Was besmette items goed in heet of kokend water.
• Let op: het virus kan ook besmettelijk zijn zonder zichtbare blaasjes.

Behandeling en verlichting

Er is (nog) geen genezing voor het herpesvirus, maar symptomen kun je verlichten:

• Was de blaasjes voorzichtig met water en zeep om verdere verspreiding te voorkomen.
• Topische crèmes met een verdovend effect verminderen de pijn.
• Antivirale medicijnen (op recept) kunnen de frequentie en heftigheid van uitbraken verminderen.
• Antibiotica helpen niet tegen het virus, maar kunnen een bacteriële superinfectie voorkomen.

Onbehandelde koortslippen genezen meestal binnen 7 tot 14 dagen vanzelf.

Mogelijke complicaties

Bij mensen met een verzwakt immuunsysteem (bijv. HIV) kan een herpesinfectie ernstig en levensbedreigend zijn. Als het virus de ogen bereikt (herpes keratitis), kan dit leiden tot blindheid – in de VS is dit de belangrijkste oorzaak van blindheid door infectie.