Wat zijn het?

Kleine, pijnloze, witte tot gele bultjes onder de huid van oor, gezicht, nek of rug. Ze ontstaan door verstopping van een talgklieruitgang. Meestal onschuldig, maar kunnen zich ontbranden of (zeldzaam) uitgroeien tot huidkanker (plaveiselcel- of basaalcelcarcinoom).

Risicofactoren

• Acne, zonnenschade, huidtrauma.
• Mannen na puberteit vaker dan vrouwen.
• Oliehoudende cosmetica (milia: heel kleine cysten).

Wanneer naar de huisarts?

• Bult groeit snel, wordt pijnlijk, rood, warm, geeltje pus afscheidet.
• Bult scheurt open (infectierisico, littekenvorming).
• Verharding, verkleuring, onregelmatige randen (mogelijke maligniteit).

Behandelopties

1. Afwachten: kleine, asymptomatische cysten hoeven niet verwijderd te worden.
2. Incisie & drainage: snelle verlichting, maar hoge recidiefkans (klierwand blijft).
3. Totale excisie: chirurgische verwijdering van de hele klierwand = laagste recidiefkans. Kan onder lokale anesthesie.
4. Corticosteroïde-injectie: verkleint geïgniteerde cyste zonder snijden.
5. CO2-laser: verdamping, minder littekenvorming.

Preventie

Zonbescherming (hoed, SPF), niet-komedogene cosmetica, niet knijpen/plukken. Bij twijfel: huisarts of dermatoloog laten bekijken.