De bloedsomloop is de motor van ons lichaam. Zonder de continue toevoer van zuurstof en voedingsstoffen via het bloed kunnen weefsels en organen niet functioneren. Wanneer de bloedstroom wordt belemmerd, ontstaan er ernstige – soms levensbedreigende – gevolgen in het hele lichaam. In dit artikel bespreken we de belangrijkste aandoeningen die de bloedsomloop aantasten, hun oorzaken, symptomen en wat u kunt doen om uw risico te verkleinen.

Atherosclerose: de stille killer

Atherosclerose is de leidende doodsoorzaak in de Verenigde Staten en een van de meest voorkomende hart- en vaatziekten wereldwijd. Bij deze aandoening ontstaat er een opstapeling van plaque (atheromen) in de middengrote en grote slagaders. Deze plaques bestaan uit cholesterol, vetten, bindweefsel, ontstekingscellen, calcium en bloedplaatjes. In de loop van de tijd vernauwen ze de slagaders, waardoor de bloedstroom wordt beperkt en weefselschade kan ontstaan.

Het gevaar zit hem in de onstabiele plaques. Wanneer ze scheuren, vormt er een bloedstolsel dat de bloedstroom gedeeltelijk of volledig kan blokkeren. Hartaanvallen en beroertes zijn vaak het gevolg van zo'n ruptuur. Volgens het National Heart, Lung, and Blood Institute zijn de belangrijkste risicofactoren: hoge bloeddruk, diabetes mellitus, verhoogde cholesterolwaarden en roken.

Perifere arteriële ziekte (PAZ)

Bij perifere arteriële ziekte belemmeren atheromen de bloedstroom naar de ledematen – meestal de benen. Ongeveer 12% van de volwassenen in de VS heeft PAZ. Het kenmerkende symptoom is claudicatio intermittens: pijnlijke spierkrampen in de kuitspieren tijdens het lopen, die verdwijnen bij rust. In een later stadium kan er rustpijn ontstaan, de huid kan dunner en blauwachtig worden, en er is een verhoogd risico op slecht genezende wonden en gangreen. Mensen met PAZ hebben ook een hogere kans op hart- en vaatziekten elders in het lichaam.

Vasculitis: ontsteking van de bloedvaten

Vasculitis is een verzamelnaam voor aandoeningen waarbij de bloedvatenwanden ontstoken raken. Er zijn veel vormen, waarbij vaten van verschillende grootte op verschillende plaatsen in het lichaam kunnen worden aangedaan. Bekende voorbeelden zijn reuzencelarteritis, polyarteritis nodosa, Wegener's granulomatose, Henoch-Schönlein purpura en recidiverende polychondritis. De ontsteking zorgt voor verdikking van de vatwand en verminderde bloedstroom, wat leidt tot weefselschade. Soms ontstaat er een aneurysma (uitzakking van het vat) dat kan scheuren. De behandeling bestaat voornamelijk uit ontstekingsremmende medicijnen.

Wat kunt u zelf doen?

Hoewel niet alle risicofactoren beïnvloedbaar zijn, kunt u veel doen om uw bloedvaten gezond te houden: stop met roken, houd uw bloeddruk en cholesterol in de gaten, beweeg voldoende, eet gevarieerd met veel groente en fruit, en beheer eventuele diabetes goed. Regelmatige controles bij uw huisarts helpen om problemen vroegtijdig te signaleren.