Nieuwet onderzoek van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) en Boston College toont aan dat de hersenen het meest ontvankelijk zijn voor het verwerven van een tweede taal tot ongeveer de leeftijd van 18 jaar. De optimale startliggend ligt echter vóór de leeftijd van 10 jaar. Kinderen die op jonge leeftijd beginnen, bereiken een spreekvaardigheid die nauwelijk te onderscheiden is van die van tweetaligen die vanaf de geboorte met twee talen opgroeien.

Grootschalig onderzoek onder 670.000 deelnemers

De studie, gepubliceerd in Cognition, analyseerde gegevens van wel 670.000 personen van diverse leeftijden en achtergronden. De onderzoekers ontwikkelden een online grammaticaquiz die specifiek de fouten identificeerde die niet-moedertaalsprekers het vaakst maken. Na de quiz werden de deelnemers gevraagd hun huidige leeftijd en de leeftijd waarop ze met Engels begonnen op te geven.

Waarom 10 jaar een keerpunt is

"We zien nauwelijks verschil tussen mensen die bij de geboorte beginnen en die op 10-jarige leeftijd starten", aldus onderzoeker Joshua Hartshorne. "Maar daarna begint een duidelijke afname in de uiteindelijke spreekvaardigheid." De hersenplasticiteit neemt na de kindertijd af, en hoewel volwassenen nog steeds talen kunnen leren, vereist dat meer bewuste inspanning en levert zelden moedertaalvaardigheid op.

Biologische of sociale oorzaak?

Medewerker Josh Tenenbaum wijst op een mogelijke "biologische verandering" rond de 18e, maar benadrukt ook sociale factoren. "In veel samenlevingen eindigt de minderjarigheid rond de 17 of 18. Dan vertrek je van huis, begint je te werken of te studeren. Die levensveranderingen beïnvloeden je leertempo."

Te laat is nooit te laat

De resultaten hoeven niet ontmoedigend te zijn voor volwassenen die een taal willen leren. Een cursus volgen, apps als Rosetta Stone gebruiken of een zomer in Spanje doorbrengen blijft waardevol. Wel is het realistisch om te accepteren dat perfecte, accentloze spreekvaardigheid na de puberteit zeldzaam wordt.

Bron: MIT News, Boston College, Cognition (2018).