DHEA bij vrouwen: meer dan alleen een voorloper

DHEA is de belangrijkste androgeenbron voor vrouwen na de menopauze (eierstokken stoppen, bijnierschors overneemt). Lage DHEA-S correleert met: verminderde libido, vermoeidheid, stemmingklachten, botverlies, cognitieve afname.

Bewijs voor voordelen (RCT's & reviews)

1. Bijnierandrogeendeficiëntie (J Steroid Biochem, 2003; J Fertil Steril, 2002)

Vrouwen met lage DHEA-S: 50 mg/dag DHEA → verhoogde DHEA-S, testosteron, androstendion. Resultaat: verbeterde libido, seksuele functie, stemming, welzijn, botdensiteit, cognitie. Goed verdragen.

2. Menopauzesymptomen (J Supportive Cancer Therapy, 2006)

28 vrouwen, 50 mg/dag, 4 weken → significante verbetering kwaliteit van leven, vermindering opvliegers. Geen ernstige bijwerkingen. Kleine studie, meer onderzoek nodig.

Risico's specifiek voor vrouwen

• Virilisatie (mannelijke kenmerken): Gezichtsbeharing, acne, stemverlaging, kaalheid, clitorisvergroting (bij hoge doses/langdurig).
• Menstruatieverstoring: Onregelmatige bloeding, amenorroe.
• Hormonale schommelingen: Veranderde cholesterol, schildklier, bijnierhormonen.
• Kankerrisico: Theoretisch verhoogd risico borst-, eierstok-, endometriumkanker (oestrogeen/androgen stimulatie). Geen definitief bewijs, maar voorzorg.

Wanneer overwegen?

• Gediagnosticeerde bijnierinsufficiëntie / lage DHEA-S met symptomen
• Vroegtijdige menopauze / chirurgische menopauze (oöforectomie)
• SLE (als add-on, onder reumatoloog)
• Osteoporose (als adjunct, niet monotherapy)

Niet aanbevolen voor

• Anti-aging / "energie boost" zonder deficiëntie
• Vruchtbaarheid (behalve specifieke protocol IVF, zie artikel 1019328688)
• PCOS, hormoongevoelige kankers, leverziektes, zwangerschap/borstvoeding

Persoonlijke aanpak, meten = weten, arts begeleiden.