1. Glutenintolerantie: darmschade door eiwit

Gluten (bindmiddel in deeg) → ernstige reacties bij sommigen. Diagnose → **levenslang glutenvrij dieet** ter preventie darmschade. Tarwe, gerst, rogge, additieven (veel voedels, inclusief kaas). Coeliakie = diagnoseerbaar via biopsie/bloed. **Negatieve test ≠ geen glutenintolerantie** (NCGS bestaat).

2. Gistallergie/infectie: schimmels en suiker

Gist = schimmels (brood rijzen, alcohol fermenteren). Symptomen **nabootsen** glutenintolerantie/coeliakie, maar **andere oorzaak**. Behandeling: **gist UND suiker vermijden**. Suikergevoeligheid → waarschijnlijk schimmelinfectie/allergie. Echte diagnose vaak moeilijk → uitsluiten andere oorzaken.

3. Gecombineerd gluten- en gistvrij dieet: praktische aanpak

Omdat symptomen overlappen, kiezen velen voor **beide vrij**. Sommige artsen: glutenintolerantie ligt ten grondslag aan gistallergie. Glutenvrij dieet (geen brood/alcohol) maakt gistvermijding **makkelijk**. **Differentiatie:** na maanden gluten/gistvrij → gluten herintroduceren. Symptomen terug? → glutenintolerantie.

Conclusie

Gluten (eiwit) en gist (schimmel) zijn fundamenteel anders, maar geven vergelijkbare klachten. Gecombineerde eliminatie is vaak meest praktisch. Herintroduktietest geeft duidelijkheid over primaire trigger.