Wat is afasie?

Afasie ontstaat door schade aan de taalgebieden van de hersenen (meestal linkerkant). Resultaat: verminderd taalbegrip of -productie (spraak en geschrift). Niet ingeboren; meestal plotseling na hoofdletsel, soms geleidelijk (tumor, encefalitis). Kan op elke leeftijd, ook kinderen.

Hoofdtypen

Vloeiende afasie (Wernicke)

Schade linkere temporele kwab. Kind begrijpt taal niet, spreekt 'woordenstroom' zonder zin (onnozele/verzonnen woorden), is zich niet bewust van fouten, wordt boos als niet begrepen.

Niet-vloeiende afasie (Broca)

Schade linkere frontale kwab. Begrip goed, maar spreken moeizaam: korte, telegrafische zinnen (alleen kernwoorden), lang zoeken naar woorden. Vergelijkbaar met peuter die leert spreken.

Geleidingsafasie

Schade verbindende banen. Spontane taal OK, maar herhalen mislukt: woorden overslaan, herhalen, vervangen. Begrip intact.

Overige signalen

• Moedwillig spreken starten, daarna wel vloeiend.
• Grammaticaal onjuiste zinnen.
• Alleen schrijfproblemen, geen spraakproblemen (moeilijk te zien bij jong kind).

Prognose: kinderen herstellen beter

Jonge hersenen zijn plastisch: onbeschadigde gebieden kunnen taken overnemen. Studie (Hertz-Pannier, 2002): jongen verplaatste taalverwerking van links naar rechts tijdens herstel. Vroegtijdige therapie verbetert uitkomst.