Hoe voorgevormde vitamine A de calciumbalans verstoort

Vitamine A is essentieel voor immuunsysteem, gezicht, botgezondheid en celdeling. Maar hypervitaminose A (te veel voorgevormde vitamine A, retinol) verhoogt het osteoporose-risico doordat het de regulerende rol van vitamine D op de calciumhuishouding ondermijnt. Raadpleeg altijd een zorgverlener voordat u supplementen toevoegt.

Bronnen en risicogrenzen

Voorgevormde vitamine A zit in verrijkte granen, multivitaminen, volle melk en lever. Een dagelijkse inname van >5.000 IE (700–900 µg) op de lange termijn wordt geassocieerd met lagere botmineraaldichtheid en meer osteoporotische fracturen (Linus Pauling Institute). Bètacaroteen (provitamine A uit groente/fruit) heeft dit risico niet.

De calcium-verbinding

Vitamine D bevordert calciumopname in de darmen. Vitamine A lijkt de darmepithelecellen te belemmeren in hun reactie op vitamine D (Johansson & Melhus, J Bone Miner Res, 2001). Dit kan verklaren waarom Oost-Europa, met hoge vitamine A-inname en lage zonlichtblootstelling, de hoogste osteoporosecijfers kent.

Alternatieve mechanismen

Onderzoek in ratten (Rhode & DeLuca, J Nutr, 2003) toont aan dat overmaat vitamine A (als all-trans-retinezuur) botresorptie stimuleert, onafhankelijk van vitamine D. Meer humaan onderzoek is nodig.

Praktische adviezen

Houd je aan de RDA: 700 µg (vrouwen) / 900 µg (mannen) = 2.333 / 3.000 IE. Kies multivitaminen met max 5.000 IE vitamine A, waarvan ≥50% bètacaroteen. De veilige bovengrens (UL) is 3.000 µg (10.000 IE); erboven stijgt het toxiciteitsrisico scherp.