Wat is de menopauze?

De menopauze markeert het einde van de menstruatie en vruchtbaarheid. Het is een natuurlijk proces dat meestal tussen de 45e en 55e levensjaar plaatsvindt (gemiddeld 51 jaar). Het kan ook plotseling optreden na chirurgische verwijdering van de eierstokken.

1. Menstruatieveranderingen: het eerste teken

De menstruatie stopt zelden abrupt. Meestal worden cycli onregelmatiger: korter (bijv. 3 weken in plaats van 4), later langer, tot ze ganzelijk ophouden. Deze transitionele fase (perimenopauze) kan jaren duren.

2. Opvliegers en nachtzweten

Door dalende oestrogeenniveaus reageren bloedvaten gevoeliger op temperatuursveranderingen. Tot 75% van de vrouwen ervaart opvliegers: plotselinge hittegolf in gezicht/nek/hals, roodheid, zweet. Duur: seconden tot minuten. 's Nachts leiden ze tot nachtzweten en slaapverstoring.

3. Vaginale droogheid en ongemak

Lagere oestrogeen zorgt voor dunner, droger, minder elastisch slijmvlies in vagina en urinewegen. Resultaat: pijn bij seks, jeuk, irritatie, verhoogd risico op infecties (blaasontsteking, schimmel). Oplossingen: watergebaseerde lubricantia, vaginale oestrogeencrèmes/zetpillen (op recept), vaginale vochtmiddelen.

4. Stemmingsswisselingen en cognitieve klachten

Hormonale daling + slaaptekort + fysiek ongemak = prikkelbaarheid, depressieve gevoelens, angst, vergeetachtigheid, concentratieproblemen. Dit is tijdelijk, maar kan ernstig dagelijks functioneren beïnvloeden.

Wat kunt u doen?

• Leefstijl: geregeld bewegen, rookstop, alcoholmatiging, koele kleding/laken.
• Voeding: fyto-oestrogenen (soja, lijnzaad), voldoende calcium/vitamine D voor botten.
• Medisch: hormonevervangende therapie (HVT) na afweging risico's/voordelen met huisarts. Niet-hormonale medicijnen (bijv. bepaalde antidepressiva) kunnen opvliegers verlichten.
• Psychologisch: mindfulness, cognitieve gedragstherapie, ondersteuningsgroepen.

De menopauze is een overgang, geen ziekte. Met de juiste kennis en ondersteuning kunt u deze levensfase gezond en positief doorlopen.