Koolhydraten: zetmeel + suikers

Zetmeel = grote vertakte glucoseketens. Voedingsuikers = monosacchariden (glucose, fructose) + disacchariden (saccharose = glucose+fructose, lactose = glucose+galactose).

1. Vertering

• Mond: speekselamylase knipt glucose van zetmeel.
• Dunne darm: pancreasamylase → complete zetmeelafbraak. Disaccharidasen (sucrase, lactase) knippen disacchariden → monosacchariden.

2. Opname (dunne darm)

Villi + microvilli → enorme oppervlakte. Hexose-transporters (suikertransporters) binden monosacchariden → over celmembraan → in darmcel → andere kant → haarvaten → bloed.

3. Metabolisme (lever & cellen)

Glucose, fructose, galactose → lever/cellen → synthetiseren: glycogeen, vetzuren, aminozuren. OF oxideren → ATP (energie) + CO₂ + H₂O.

Overweging

Koolhydraten = 4 kcal/g (zetmeel of suikers). Overconsumptie → overtollige calorieën → vetopslag. Suikers = dominante energiebron cellen.