Wratten worden veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV). De virusstrengen nestelen in de bovenste huidlaag (epidermis), waar het immuunsysteem ze slecht detecteert – de 'werkvloer' van de afweer ligt dieper (dermis). Behandelingen als salicylzuur, cryochirurgie (bevriezen) of ducttape werken niet door het virus direct te doden, maar door een lokale immuunreactie te triggeren.
Salicylzuur: een beta-hydroxyzuur (BHA)
In concentraties van 15–17% (vrij verkrijgbaar als vloeistof, gel of pleister) heeft salicylzuur twee werking:
- Keratolytisch (exfolierend): Lost de 'cement' tussen hoorncellen op. De ruwe, verhoornde bovenlaag van de wrat schilt af, waardoor de virale cellen blootgesteld worden.
- Immunostimulerend: De irritatie (roodheid, zwelling, soms blaarvorming) trekt immuuncellen aan. Deze herkennen nu het HPV-antigeen en starten de aanval.
Waarom salicylzuur vaak eerste keus is
- Efficiëntie: 60–70% genezing na 6–12 weken dagelijkse toepassing
- Goedkoop en thuis toe te passen – geen artsbezoek nodig
- Minimaal invasief: Geen littekens, minder pijn dan cryochirurgie
- Zelfregulerend: Bij te veel irritatie pauzeren 1–2 dagen
Toepassingsprotocol
- Week de wrat 5–10 min in warm water (zachtmaakt hoornlaag)
- Schraaf zacht met een korrelvijltje of puumsteen (alleen de wrat!)
- Breng salicylzuur alleen op de wrat aan (bescherm omringende huid met vaseline of plakband)
- Laat drogen, eventueel afdekpleister erover
- Herhaal 1–2x per dag
Wanneer naar de huisarts?
- Geen verbetering na 12 weken consequent gebruik
- Wrat pijnlijk, bloedt, snel groeit of kleur verandert
- Wratten op gezicht, genitalia, diabetische voeten, of bij verlaagde weerstand
- Twijfel over diagnose (kan ook maalknobbel, callositeit, huidkanker zijn)
Salicylzuur is een veilige, effectieve eerste lijn. De sleutel: geduld en consistentie. Het immuunsysteem doet uiteindelijk het werk – de zuur houdt alleen de deur open.
