Natrium en vochtbalans

Natrium is het meest voorkomende mineraal buiten de cel en reguleert bloedvolume en bloeddruk. Een verhoogde natriumconcentratie trekt water in het bloed; veranderingen laten cellen opzwellen of krimpen. De regulatie gebeurt via drie hormonale pijlers:

Angiotensine

Angiotensine (actieve vorm van angiotensinogeen uit de lever) stijgt wanneer de nieren een natriumdaling waarnemen. Dit stimuleert de bijnieren om aldosteron vrij te maken, wat de natriumherabsorptie in de nieren verhoogt.

Antidiuretisch hormoon (ADH)

ADH (vasopressine) wordt gemaakt in de hypothalamus en afgegeven door de achterste hypofyse bij laag bloedvolume of verhoogde natriumconcentratie. ADH verhoogt waterherabsorptie in de nieren. Overmatige ADH-uitscheiding (bijv. bij kleincellige longkanker) daalt het natriumgehalte in het bloed (hyponatriëmie).

Mineralocorticoïden (aldosteron)

Deze hormonen regelen direct natrium en kalium (in tegenstelling tot ADH dat indirect werkt via water). Aldosteron is de belangrijkste mineralocorticoïde, geproduceerd in de bijnierschors. Het verhoogt natriumherabsorptie en kaliumuitscheiding in de nieren. Overmatige aldosteronuitsscheiding (hyperaldosteronisme) verhoogt het bloednatrium.

Symptomen van abnormale natriumspiegels

Hyponatriëmie (laag)	Hypernatriëmie (hoog)
Misselijkheid, verwardheid, hoofdpijn, rusteloosheid, slaperigheid, coma	Misselijkheid, braken, eetlustafname, verhoogde dorst, zwakte, spierspasmen, irritatie, verwardheid, insulten, coma

Deze hormonen werken samen om de natriumbalans – en dus de vocht- en bloeddrukbalans – in stand te houden.