De meeste spinnen in Nederland/België zijn onschadelijk. Maar enkele soorten kunnen pijnlijke of gevaarlijke beten geven. Herkenning van de spin EN de beet helpt bij de juiste actie.
1. Bruine kluizenaar (Loxosceles reclusa) – VS, zeldzaam in NL/BE
- Herkenning: Bruin, vioolvormige tekening op rug, 6 ogen (paren), lange poten.
- Gedrag: Niet agressief, beet alleen bij bedreiging (kleding, beddekens).
- Beet: Eerst pijnloos → na 2-8u pijn, rode ring, blaar, necrose (weefseldood), escar. Systeem: koorts, koude rillingen, jeuk, schok, braken, rusteloosheid.
- Actie: Direct huisarts/spoed. Geen antitode. Wondzorg, pijnstilling, antibiotica bij superinfectie, soms dapsone/corticosteroïden.
2. Hobo-spin (Eratigena agrestis) – VS westen, niet in NL/BE
- Herkenning: Bruin, haarig, spinnweb in hoeken/kelders. Klimt slecht.
- Beet: Pijnlijk → blaar → ulcererend letsel. Systeem: misselijkheid, zwakte, vermoeidheid, geheugenklachten, zichtstoornissen.
- Actie: Direct medische hulp. Vroege behandeling voorkomt necrose.
3. Zwarte huisspin (Badumna insignis) – Australië, niet in NL/BE
- Herkenning: Zwart/donkerbruin, vachtig, web in raamkozijn/metselwerk/toiletten.
- Beet: Pijnlijk, zweten, spierpijn, braken, hoofdpijn, duizeligheid. Giftig maar niet dodelijk.
- Actie: Direct medische hulp. Symptomatische behandeling.
4. Jagspin (Heteropoda venatoria) – tropisch, soms in NL/BE via import
- Herkenning: Groot, plat, bruin/geel, laterale poten (krabachtig), snel.
- Beet: Pijnlijk, rode vlek, zwelling. Geen systemische effecten. Laag risico.
- Actie: Koelen, desinfecteren, pijnstiller. Arts bij allergische reactie.
In Nederland / België: welke spinnen bijten?
- Kruisspin (Araneus diadematus): Prikkend, lichte zwelling, snel over.
- Huisspin (Tegenaria domestica): Kan bijten bij afdrukken. Pijnlijk, rode vlek. Ongevaarlijk.
- Trilspin (Pholcus phalangioides): Kan niet bijten (tanden te klein).
- Zakspin (Cheiracanthium punctorium): Pijnlijke beet (wespachtig), zwelling, jeuk. Zeldzaam.
Algemene eerste hulp bij spinnebeet
- Rust, koelen (ijs in doek, 10 min).
- Desinfecteren (waterstofperoxide, jodium).
- Pijnstiller (paracetamol/ibuprofen).
- Opwekken van beet (arm/been).
- Monitoren op allergie (gezichtsjeuk, opzwelling lippen, benauwdheid → 112).
- Twijfel over spin? Foto maken voor identificatie.
In NL/BE: geen dodelijke spinnen. Meeste beten zijn onschadelijk. Maar: reizen naar risicogebieden? Wees voorbereid. En: als je twijfelt → arts.
