De pH-schaal (0–14) meet de zuurgraad (hydroniumionen H₃O⁺) of alkaliteit (hydroxylionen OH⁻) van een oplossing. 7 = neutraal (zuiver water). < 7 = zuur, > 7 = basisch. Elke hele stap = 10x verschil in ionconcentratie.

Zuur (lage pH) – corrosief

• Smaakt zuur, voelt niet glad (wrijving vinger/duim)
• pH < 2,5: potentieel gevaarlijk voor ogen, slijmvliezen, huid bij langdurige contact
• Voorbeelden: magzuur (pH 1,5–2), citroensap (2,3), cola (2,5), batterijzuur (0,5)
• Ogen: al pH < 4 irritatie, < 2,5 corneumschade. Spoel direct 15+ min met water

Basisch (hoge pH) – bijtend

• Smaakt bitter, voelt glad (zeepachtig)
• pH > 10: brandwonden mogelijk afhankelijk van weefsel en blootstellingstijd
• Voorbeelden: zeep (9–10), ammoniak (11,5), natronloog (13–14), magnesiummelk (10,5)
• Ogen: extreem gevaarlijk – snellere penetratie dan zuren (saponificatie vetten)

Menselijke vloeistoffen & normale pH

Vloeistof	pH	Functie
Tränen	7,1	Bescherming, voeding cornea
Speeksel	6,2–7,4	Spijsvertering, buffering, remineralisatie
Zweet	4–6,8	Thermoregulatie, excretie
Bloed	7,35–7,45	Strikt gereguleerd (buffers)
Maagzuur	1,5–2,0	Spijsvertering, pathogenen doden
Urine	4,5–8,0	Zuur-base regulatie, excretie

Bloed-pH: leven of dood

• Acidose (pH < 7,35): Metabolisch (nierfalen, diabetische ketoacidose, diarrhee) of respiratoir (hypoventilatie, COPD)
• Alkalose (pH > 7,45): Metabolisch (overgeven, diuretica) of respiratoir (hyperventilatie, angst)
• Nieren & longen compenseren. Bij pH < 7,2 of > 7,55: levensbedreigend → ICU

Praktische veiligheid

• Huishoudelijke producten: lees labels, handschoenen, bril, ventilatie
• Oogcontact met zuur/base: direct 15+ min spoelen, oogarts/SEH
• Huidcontact: afspoelen, neutraliseren (zwavelwater voor zuren, azijn voor basen – thuis), arts bij brandwonden
• Inname: niet overgeven laten, water/melk drinken, antgifcentrum/112 bellen

pH is kracht. Respecteer de chemie, bescherm je weefsels.