Theoretisch kader

Het Transtheoretisch Model (Stages of Change) van Prochaska & DiClemente beschrijft hoe mensen gedrag veranderen: Precontemplatie, Contemplatie, Preparatie, Actie, Behoud, (Relapse). Elk stadium vereist andere interventies.

Toepassing op gewichtsverlies

• Precontemplatie: geen intentie. Informatie over risico's, bewustwording.
• Contemplatie: overweegt. Motivatieversterking, voor-/nadelenlijst.
• Preparatie: plannen. Doelstellingen stellen, ondersteuning zoeken, omgeving aanpassen.
• Actie: actief gedrag veranderen. Zelfmonitoring, probleemoplossend vermogen, beloningen.
• Behoud: >6 maanden volhouden. Terugvalpreventie, identiteit als gezond persoon.
• Relapse: normaal deel van proces. Leren uit fout, herstart in preparatie/actie.

Praktische tools

Gebruik vragenlijsten om stadium te bepalen, stel stadiumspecifieke doelen, bied passende coaching (motivational interviewing, cognitieve gedragstherapie, app-ondersteuning).

Conclusie

Het herkennen van het veranderstadium van een klant/patiënt maakt begeleiding effectiever. Gewichtsverlies is een proces, geen eenmalige beslissing.