Wat betekenen verhoogde ALT en AST?

ALT (alanine aminotransferase) en AST (aspartaat aminotransferase) zijn enzymen die bij levercelschade in het bloed vrijkomen. Verhoogde waarden wijzen op leverirritatie/schade. Geen panic, maar wel actie ondernemen.

Stap 1: Basisonderzoek

• Hepatitis (A, B, C) testen
• Diabetes, hartfalen, auto-immuun leverziektes uitsluiten
• Medicijngebruik evalueren (veel medicijnen verhogen leverenzymen)

Stap 2: Leefstijlveranderingen

• Alcohol: Volledig stoppen of maximaal 1 eenheid/dag (vrouw) / 2 (man).
• Roken: Stoppen.
• Voeding: Minder rood vlees, meer groente/fruit, volkoren, gezonde vetten (olijfolie, noten, vis).
• Hydratatie: 2-3 liter water/dag.
• Gewicht: Bij overgewicht: 5-10% gewichtsverlies verbetert leverenzymen significant.

Stap 3: Beweging

Regelmatige matige inspanning (wandelen, fietsen, zwemmen) 150 min/week verbrandt levervet. Let op: Geen zware inspanning 24-48u voor bloedafname (tijdelijke verhoging AST/ALT door spierschade).

Stap 4: Medicatie herzien

Bespreek met huisarts/apotheker: statijnen, antibiotica, pijnstillers (paracetamol hoge dosis), antiepileptica, cardiovasculaire middelen. Vaak zijn alternatieven mogelijk.

Waarschuwingen

• Bij spierblessure: rust, geen inspanning tot herstel (foutieve verhoging enzymen).
• Persisterende verhoging ondanks maatregelen → hepatoloog.
• Symptomen leverfalen (geelzucht, ascites, encefalopathie) → spoedeisende hulp.