B5: de 'anti-stress' vitamine?

Vitamine B5 (pantotheenzuur) is de voorloper van Co-enzyme A (CoA), cruciaal voor:

• Vetzuurmetabolisme (β-oxidatie, synthese).
• Cholesterol & steroidhormoonproductie (cortisol, aldosteron, testosteron, oestrogeen).
• Acetylcholine (neurotransmitter) & melatonine (slaap).

Omdat de bijnieren cortisol produceren onder stress, wordt B5 vaak 'anti-stress' genoemd. Echter, klinisch bewijs dat B5-supplementatie stress vermindert, is beperkt.

Bijnieren, cortisol & B5

• Chronische stress → verhoogde cortisol → verhoogd verbruik van B-vitamines.
• Cortisol stimuleert honger naar calorierijk, lownutrient voedel → verdere uitputting.
• Pantetheïne (derivaat van B5) kan in diermodellen excessive cortisolsecretie remmen en bijnierfunctie verbeteren (Kelly 1999), maar humandata ontbreken.

Aanbevolen inname & bronnen

• AI volwassenen: 5 mg/dag (geen UL – hoge doses veilig, maar GI-klachten mogelijk).
• Rijke bronnen: lever, nieren, eigeel, broccoli, gist, avocado, zonnebloempitten, shiitake (1 kop = 52% AI).

Praktisch advies

• Eet dagelijks B5-rijke voedsel – een gevarieerd dieet dekt de behoefte.
• Bij chronische stress: focus op geheel dieet, slaap, beweging, ontspanning, niet op één vitamine.
• Supplementatie (B-complex) kan nuttig zijn als dieet ontoereikend is, maar verwonder niet van 'stressvermindering' door B5 alleen.