Hoofdfuncties van vitamine K

• Bloedstolling: activeert stollingsfactoren II, VII, IX, X (γ-carboxylatie). Zonder K → levensbedreigende bloedingen.
• Botgezondheid: activeert osteocalcine (bindt calcium aan botmatrix) en matrix-Gla-proteïne (voorkomt vaarkalking). Laag K → verhoogd heupfractuurrisico (vrouwen, AJCN 1999).
• Celfunctie: betrokken bij celdeling, groei, zenuwcellen.

Vormen & bronnen

Vorm	Bronnen	Opmerking
K1 (phylloquinon)	Bladgroenten (spinazie, boerenkool, broccoli, kool), oliën (canola, soja)	Hoofdbron in dieet (~90%)
K2 (menaquinonen MK-4 tot MK-13)	Vlees, kaas, eieren, natto (gefermenteerde soja), lever	Langere halfwaarde, effectiever voor bot/vaat

Aanbevolen inname (AI)

• Mannen ≥19 jr: 120 µg/dag.
• Vrouwen ≥19 jr: 90 µg/dag.
• 1 portie (85 g) gekookte bladgroenten ≈ 300–900 µg K1.

Speciale situaties

• Warfarinegebruikers: consistentie in K-inname cruciaal (zie art. 1019307418/19/20).
• Pasgeborenen: lage K-reserves → standaard 1 mg vitamine K i.m. bij geboorte ter preventie van HDN.
• Malabsorptie (vet): K-tekort mogelijk → supplementatie nodig.
• Synthetische K3 (menadion): kan toxisch zijn (hemolytische anemie, lever, geelzucht) – niet meer als supplement toegestaan.

Geen UL voor natuurlijke K1/K2

Er is geen tolerabele bovengrens vastgesteld voor natuurlijke vitamine K uit voedel. Hoge inname via voedel is veilig; let wel op interactie met anticoagulantia.