Volgens de NIH hebben ongeveer 20 miljoen Amerikanen galstenen, vaak zonder klachten ('stille stenen'). Alleen bij symptomen wordt verwijdering van de galblaas overwogen; daarna mag men meestal weer normaal eten. Wie nog een galblaas heeft, kan met dieet de kans op aanvallen verkleinen.

Wat zijn galstenen?

Meestal cholesterolafzettingen in de galblaas. Bij vetrijk voedsel kontraheert de blaas gal naar de darm; een steen kan de galgang blokkeren en pijn veroorzaken (galblaasaanval). Minder stimulatie van galafgifte = minder risico.

Risicofactoren

De klassieke 'vier V's': Vrouw, Veertig-plus, Vruchtbaar (zwanger), Vet (obesitas). Snel afvallen en gewichtscycli verhogen ook het risico. Familiaanleg, inheemse afkomst en oestrogentherapie zijn additionele factoren.

Voedsel dat beter vermeden wordt

Hoogrisico: eieren (tenzij pochiert/zakzacht), varkensvlees, ui, gevogelte, zuivel, koffie, grapefruit/sinaasappel, bonen (behalve sperziebonen), noten, maïs, rood vlees, alcohol, verzadigde/gehydrogeneerde/transvetten. Niet frituren.
Mogelijk problematisch: zwarte thee, chocolade, ijs, vruchtensap, margarine, frisdranken, kraanwater, rapen, kool, bloemkool, haver, tarwe, gerst, rogge, kunstmatige zoetstoffen, conserveermiddelen, geraffineerde producten (witmeel). Ook roken vermijden. Niet overeten; lichte maaltijden.

Voedsel dat meestal goed wordt verdragen

Bieten, komkommers, groene bonen, okra, zoete aardappelen, avocado, azijn, knoflook, rijpe tomaten, sjalotten, koudwatervis, citroen, druiven, appels, bessen, papaya, peren, omega-3-oliën, plantaardige oliën. Bereiden: grillen, braden, koken, stoven, garen. Casseroles zijn prima. Brood, ontbijtgranen, pasta, rijst, aardappelen mits zonder toegevoegd vet/olie. Goed ontbijtdrankje: citroensap in warm water.

Persoonlijke trigger-identificatie

Reactiviteit verschilt per persoon. Houd een voedseldagboek bij (wat je eet + symptomen) om eigen triggers te ontdekken. Sommigen verdragen leidwater, pochierte eieren, gehuide gevogelte of kleine hoeveelheden 'verboden' voedsel. Artsen geven soms contradictorische adviezen; eigen ervaring is leidend.