Wat is een zitzbad?

Ondiepe bad (10-15 cm water) waarbij billen/genitale zone geweekt worden. Voor: aambeien, anale fissuren, vaginale candida, episiotomie-herstel, perineum pijn, jeuk, irritatie.

Waarom zoutzuur (natriumbicarbonaat)?

• Zacht reinigend, ontlastend
• Milde antimicrobiële werking
• Goedkoop, veilig, beschikbaar

Recept & uitvoering

1. Bad/vat: Speciale zitzbad (op wc-bril) of schoon bad met 10-15 cm water.
2. Temperatuur: Lauw (37-40°C). Heet = meer bloedstroom → meer pijn/bloeding. Koud = kramp.
3. Dosering: 4-5 el (60-75 g) zoutzuur op ±40 L water. Roeren tot opgelost.
4. Duur: 10-20 minuten, 2-3x/dag (na stontgang, voor het slapen).
5. Na afloop: Zacht afdrogen (tappen, niet wrijven) met schoon zachte handdoek. Optioneel: zachte crème (zinkoxide, calendula) op schone huid.

Variaties

• Epsomzout (magnesiumsulfaat): 1-2 koppen. Spierontspannend, zwellingverminderd.
• Kamille/thee: 2-3 sterke theezakjes meelaten trekken. Antinflammatoir.
• Haver (colloïdaal): In zakje in water. Zeer zachthebbend, anti-jeuk.
• Povidon-jood 1%: Alleen op voorschrift bij geïnfecteerde wonden.

Indicaties & bewijs

Voorzorgsmaatregelen

• Open wonden/actieve bloeding: arts raadplegen
• Harde water/hoge kalk → minder oplossing, test pH
• Diabetes/perifeer neuroloog: temperatuur voelen met elleboog, niet hand
• Zwangerschap: max 37-38°C, max 10 min, geen hete zitzbaden
• Symptomen >1 week of verergeren → arts

Conclusie

Zoutzuur-zitzbad is een veilige, goedkope, evidence-based eerste-hulp bij anogenitale klachten. Combineer met vezelrijk dieet, hydratatie, toilethouding (voetjes op kruk), niet persen. Bij twijfel: huisarts.

Aandoening	Effect zitzbad + zoutzuur
Aambeien (graad 1-2)	Pijn/jeuk verlaging, zwelling vermindering
Anale fissuur	Sfincterontspanning → minder pijn, betere genezing
Vaginale candida	Symptomatisch (jeuk/branding), geen curatie (antimycotica nodig)
Episiotomie/perineumtrauma	Reiniging, pijnverlichting, snellere epithelialisatie
Prostatitis/perineumpijn	Spierontspanning, pijnverlichting